MÜASİR SİYASİ FƏLSƏFƏDƏ SOSİAL ÖZGƏLƏŞMƏ VƏ MƏNA BÖHRANI: HAYDEQGER VƏ BENHABİBİN İNTERPRETASİYASI

Məqalədə Martin Haydegger və Seyla Benhabibin fəlsəfi yanaşmalarının müqayisəli təhlili vasitəsilə müasir siyasi fəlsəfədə sosial yadlaşma ilə məna böhranı arasındakı əlaqə araşdırılır. Tədqiqat yadlaşmanın yalnız fərdin təcrid olunması və ya şəxsiyyətlərarası münasibətlərin zəifləməsi vəziyyəti kimi başa düşülməməsi fikrinə əsaslanır. Əksinə, yadlaşma mənsubiyyətin, tanınmanın və siyasi iştirak imkanlarının itirilməsi təcrübələrində kəsişə bilən ekzistensial, sosial və siyasi ölçülərə malikdir. Tədqiqatın məqsədi ekzistensial yadlaşma, mənalı istiqamətlənmə böhranı, sosial tanınma və siyasi mənsubiyyət arasındakı nəzəri əlaqəni müəyyən etməkdir. Metodoloji baxımdan məqalədə müqayisəli-konseptual təhlildən istifadə edilir. Haydeggerin Dasein, dünyada-varlıq, gündəliklik və autentiklik təhlili yadlaşmanın ekzistensial ölçüsünü yenidən qurmaq üçün istifadə olunur, Benhabibin siyasi fəlsəfəsi isə tanınmanın, başqalarının hüquqlarının, siyasi mənsubiyyətin və mənsubiyyət sərhədlərinin demokratik şəkildə yenidən nəzərdən keçirilməsinin araşdırılması üçün çərçivə təmin edir. Təhlil göstərir ki, məna böhranı siyasi təcrid ilə eyni deyil; lakin sosial tanınmanın olmaması ilə birləşdikdə, sosial görünməzlik və siyasi icmadan uzaqlaşma təcrübələrini gücləndirə bilər. Məqalədə irəli sürülür ki, yadlaşmanın aradan qaldırılması yalnız mənalı istiqamətlənmənin bərpasını deyil, həm də tanınma və siyasi subyektliyin formalaşması üçün şəraitin yaradılmasını tələb edir.

The article examines the relationship between social alienation and the crisis of meaning in contemporary political philosophy through a comparative analysis of the philosophical approaches of Martin Heidegger and Seyla Benhabib. The study is based on the premise that alienation should not be understood exclusively as an individual condition of isolation or as a weakening of interpersonal relations. Rather, it has existential, social, and political dimensions that may intersect in experiences of loss of belonging, recognition, and the capacity for political participation. The aim of the study is to identify the theoretical relationship between existential alienation, the crisis of meaningful orientation, social recognition, and political membership. Methodologically, the article employs a comparative-conceptual analysis. Heidegger's analysis of Dasein, being-in-the-world, everydayness, and authenticity is used to reconstruct the existential dimension of alienation, while Benhabib's political philosophy provides a framework for examining recognition, the rights of others, political membership, and the democratic reconsideration of the boundaries of belonging. The analysis demonstrates that the crisis of meaning is not identical with political exclusion; however, when combined with a lack of social recognition, it may intensify experiences of social invisibility and distance from the political community. The article argues that overcoming alienation requires not only the restoration of meaningful orientation but also the creation of conditions for recognition and political agency.

Статья посвящена исследованию взаимосвязи между социальной отчужденностью и кризисом смысла в современной политической философии посредством сравнительного анализа философских подходов Мартина Хайдеггера и Сейлы Бенхабиб. Исследование основывается на предпосылке, согласно которой отчуждение не следует понимать исключительно как индивидуальное состояние изоляции или как ослабление межличностных отношений. Напротив, оно имеет экзистенциальные, социальные и политические измерения, которые могут пересекаться в опыте утраты принадлежности, признания и способности к политическому участию. Цель исследования заключается в выявлении теоретической взаимосвязи между экзистенциальным отчуждением, кризисом смысловой ориентации, социальным признанием и политической принадлежностью. В методологическом отношении в статье используется сравнительно-концептуальный анализ. Анализ Хайдеггера, посвященный Dasein, бытию-в-мире, повседневности и аутентичности, используется для реконструкции экзистенциального измерения отчуждения, тогда как политическая философия Бенхабиб предоставляет основу для рассмотрения признания, прав других, политической принадлежности и демократического пересмотра границ принадлежности. Анализ показывает, что кризис смысла не является идентичным политическому исключению; однако в сочетании с отсутствием социального признания он может усиливать переживания социальной невидимости и дистанцирования от политического сообщества. В статье утверждается, что преодоление отчуждения требует не только восстановления смысловой ориентации, но и создания условий для признания и политической субъектности.