SÜD SƏNAYESİNDƏ QİDA MƏHSULLARI İSTEHSALININ İNKİŞAFINDA SAHİBKARLIĞIN ROLU

Süd sənayesi aqrar iqtisadiyyatın strateji sahələrindən biri olmaqla ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsində, kənd yerlərində məşğulluğun artırılmasında və emal sənayesinin inkişafında mühüm rol oynayır. Məqalədə Azərbaycanda süd sənayesində qida məhsulları istehsalının inkişafında sahibkarlığın rolu qiymətləndirilmişdir. Tədqiqat zamanı Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi məlumatları, normativ-hüquqi sənədlər, FAO, Dünya Bankı və digər beynəlxalq təşkilatların materialları müqayisəli və analitik üsullarla təhlil edilmişdir. Araşdırma nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, ölkədə süd istehsalı artmasına baxmayaraq, emal olunmuş süd məhsulları üzrə idxaldan asılılıq hələ də qalmaqdadır. Bunun əsas səbəbləri süd toplama sisteminin yetərincə inkişaf etməməsi, soyuq zəncir infrastrukturunun zəifliyi, kiçik istehsalçıların bazara inteqrasiyasındakı problemlər və emal müəssisələrinin regionlar üzrə qeyri-bərabər yerləşməsidir. Müəyyən olunmuşdur ki, sahibkarlığın inkişaf etdirilməsi, kooperasiya mexanizmlərinin genişləndirilməsi, logistika infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi və innovativ emal texnologiyalarının tətbiqi süd sənayesinin rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsinə mühüm töhfə verə bilər. Məqalədə süd sənayesində sahibkarlığın inkişafı istiqamətində praktiki tövsiyələr də irəli sürülmüşdür.

As a strategic sector of the agrarian economy, the dairy industry plays a vital role in ensuring food security, boosting rural employment, and developing the processing industry. This article evaluates the role of entrepreneurship in the development of dairy product manufacturing in Azerbaijan. The study employs comparative and analytical methods to examine official data from the State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan, legal and regulatory documents, and materials from the FAO, the World Bank, and other international organizations. The research reveals that despite the growth of milk production in the country, a reliance on imports for processed dairy products persists. Key factors contributing to this situation include an underdeveloped milk collection system, inadequate cold chain infrastructure, challenges regarding the market integration of small-scale producers, and the uneven geographical distribution of processing facilities. The study concludes that fostering entrepreneurship, expanding cooperative mechanisms, upgrading logistics infrastructure, and adopting innovative processing technologies can significantly enhance the competitiveness of the dairy industry. The article also puts forward practical recommendations for the development of entrepreneurship in the dairy industry.

Являясь стратегически важным сектором аграрной экономики, молочная промышленность играет ключевую роль в обеспечении продовольственной безопасности, повышении уровня занятости в сельской местности и развитии перерабатывающей отрасли. В данной статье оценивается роль предпринимательства в развитии производства молочной продукции в Азербайджане. В ходе исследования с применением сравнительного и аналитического методов были изучены официальные данные Государственного статистического комитета Азербайджанской Республики, нормативно-правовые акты, а также материалы ФАО, Всемирного банка и других международных организаций. Анализ показал, что, несмотря на рост объемов производства молока в стране, сохраняется зависимость от импорта переработанной молочной продукции. К числу основных факторов, обусловливающих такую ситуацию, относятся недостаточно развитая система сбора молока, нехватка инфраструктуры «холодовой цепи», трудности с интеграцией мелких производителей в рыночные отношения и неравномерное географическое размещение перерабатывающих предприятий. Авторы приходят к выводу, что стимулирование предпринимательства, расширение кооперации, модернизация логистической инфраструктуры и внедрение инновационных технологий переработки способны существенно повысить конкурентоспособность молочной отрасли. В статье также представлены практические рекомендации по развитию предпринимательства в данной сфере.