XƏZƏR NEFTİNİN TÜRKİYƏ BOĞAZLARINDAN YAN KEÇMƏKLƏ NƏQLİ LAYİHƏLƏRİ (BURQAS-ALEKSANDROPOLİS VƏ SAMSUN-CEYHAN NEFT KƏMƏRLƏRİ)

CASPIAN OIL TRANSPORTATION PROJECTS BYPASSING THE STRAITS OF TURKEY (BURGAS-ALEXANDROPOLIS AND SAMSUN-CEYHAN OİL PİPELİNE)
ПРОЕКТЫ ТРАНСПОРТИРОВКИ КАСПИЙСКОЙ НЕФТИ В ОБЕЗ ТУРЕЦКОГО ПРОЛИВА (НЕФТЕПРОВОДОВ БУРГАС-АЛЕКСАНДРОПОЛИС И САМСУН-ДЖЕЙХАН)
2025-ci il № 2 Cild (131), səh. 177-188
Göndərildi: 02.05.2025 Qəbul edildi: 10.06.2025 Dərc edildi: 27.06.2025
DOI: 10.64400/ndueej.053 DİL: AZƏRBAYCAN
Müəlliflər
Namiq Kərimov
Azərbaycan Dillər Universiteti
AZERBAIJAN
Xülasə
AZƏRBAYCANCA 148 söz
Məqalədə Xəzərin zəngin karbohidrogen ehtiyatlarının Türkiyə boğazlarından yan keçməklə nəqli layihələri- Burqas-Aleksandropolis və Samsun-Ceyhan neft kəməri projelərinin meydana gəlmə zərurəti, üstünlükləri və reallaşa bilməməsi səbəbləri araşdırılmışdır. Bilindiyi kimi Türkiyə boğazları həddindən artıq yükləndiyindən meqapolis olan və tarixi-memarlıq baxımdan unukallığı ilə seçilən İstanbul şəhəri üçün ciddi təhlükə yaranmışdır. Türkiyə höküməti həmin riskləri azaltmaqla yanaşı, Ceyhan limanını başlıca enerji mərkəzinə çevirmək niyyətindədir. Bütün bu məsələlərlə yanaşı aparıcı aktorların maraqları məqalədə təhlil edilmişdir.
ENGLISH 107 words
In the article, the necessity, advantages and reasons for the impossibility of the projects of transporting the rich hydrocarbon resources of the Caspian Sea by bypassing the Turkish straits - the Burgas-Alexandropolis and Samsun-Ceyhan oil pipeline projects - have been investigated. As it is known, since the Turkish straits are overloaded, a serious danger has arisen for the city of Istanbul, which is a megalopolis and distinguished by its historical and architectural uniqueness. In addition to reducing those risks, the Turkish government intends to turn Ceyhan port into a major energy center. Along with all these issues, the interests of leading actors are analyzed in the article.
РУССКИЙ 71 слов
В статье исследованы необходимость, преимущества и причины невозможности проектов транспортировки богатых углеводородных ресурсов Каспийского моря в обход турецких проливов - проектов нефтепроводов Бургас-Александрополис и Самсун-Джейхан. Как известно, из-за перегрузки турецких проливов возникла серьезная опасность для города Стамбула, являющегося мегаполисом и отличающегося своим историческим и архитектурным своеобразием. Помимо снижения этих рисков, турецкое правительство намерено превратить порт Джейхан в крупный энергетический центр. Наряду со всеми этими вопросами в статье анализируются интересы ведущих акторов.
Açar sözlər
#Xəzər dənizi #neft kəməri #Burqas #Aleksandropolis #Samsun #Ceyhan
CC BY 4.0

Bu məqalə Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisenziyası ilə qorunur. Bu lisenziya orijinal müəllif və mənbəyə istinad vermək şərtilə materialın kopyalanması, paylaşılması, adaptasiya edilməsi və yenidən paylanmasına icazə verir.

XƏZƏR NEFTİNİN TÜRKİYƏ BOĞAZLARINDAN YAN KEÇMƏKLƏ NƏQLİ LAYİHƏLƏRİ (BURQAS-ALEKSANDROPOLİS VƏ SAMSUN-CEYHAN NEFT KƏMƏRLƏRİ)

CASPIAN OIL TRANSPORTATION PROJECTS BYPASSING THE STRAITS OF TURKEY (BURGAS-ALEXANDROPOLIS AND SAMSUN-CEYHAN OİL PİPELİNE)
ПРОЕКТЫ ТРАНСПОРТИРОВКИ КАСПИЙСКОЙ НЕФТИ В ОБЕЗ ТУРЕЦКОГО ПРОЛИВА (НЕФТЕПРОВОДОВ БУРГАС-АЛЕКСАНДРОПОЛИС И САМСУН-ДЖЕЙХАН)
Namiq Kərimov | DOI: 10.64400/ndueej.053
XÜLASƏ
Məqalədə Xəzərin zəngin karbohidrogen ehtiyatlarının Türkiyə boğazlarından yan keçməklə nəqli layihələri- Burqas-Aleksandropolis və Samsun-Ceyhan neft kəməri projelərinin meydana gəlmə zərurəti, üstünlükləri və reallaşa bilməməsi səbəbləri araşdırılmışdır. Bilindiyi kimi Türkiyə boğazları həddindən artıq yükləndiyindən meqapolis olan və tarixi-memarlıq baxımdan unukallığı ilə seçilən İstanbul şəhəri üçün ciddi təhlükə yaranmışdır. Türkiyə höküməti həmin riskləri azaltmaqla yanaşı, Ceyhan limanını başlıca enerji mərkəzinə çevirmək niyyətindədir. Bütün bu məsələlərlə yanaşı aparıcı aktorların maraqları məqalədə təhlil edilmişdir.
ABSTRACT
In the article, the necessity, advantages and reasons for the impossibility of the projects of transporting the rich hydrocarbon resources of the Caspian Sea by bypassing the Turkish straits - the Burgas-Alexandropolis and Samsun-Ceyhan oil pipeline projects - have been investigated. As it is known, since the Turkish straits are overloaded, a serious danger has arisen for the city of Istanbul, which is a megalopolis and distinguished by its historical and architectural uniqueness. In addition to reducing those risks, the Turkish government intends to turn Ceyhan port into a major energy center. Along with all these issues, the interests of leading actors are analyzed in the article.
АННОТАЦИЯ
В статье исследованы необходимость, преимущества и причины невозможности проектов транспортировки богатых углеводородных ресурсов Каспийского моря в обход турецких проливов - проектов нефтепроводов Бургас-Александрополис и Самсун-Джейхан. Как известно, из-за перегрузки турецких проливов возникла серьезная опасность для города Стамбула, являющегося мегаполисом и отличающегося своим историческим и архитектурным своеобразием. Помимо снижения этих рисков, турецкое правительство намерено превратить порт Джейхан в крупный энергетический центр. Наряду со всеми этими вопросами в статье анализируются интересы ведущих акторов.
AÇAR SÖZLƏR
Xəzər dənizi neft kəməri Burqas Aleksandropolis Samsun Ceyhan
Ədəbiyyat Siyahısı (19)
  1. Azime Telli, Işil Demirtaş. Küresel enerji jeopolitiğinde balkanların ekonomi politiği üzerine bir değerlendirme. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 2019, 18(1), s. 271-290. Elektron resurs: https://doi.org/10.21547/jss.454342
  2. “Αγωγός Πετρελαίου «Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη»”, Η Σηµασία του Έ ργου, Υπουργείο Ανάπτυξης,15.03.2007, http://www.minpress.gr/minpress/en/enhmerwtiko_entypo_mpoyrgas.pdf, (Erişim: 05.08.2014)
  3. “Bulgaristan Meclisi'nden Burgaz-Dedeağaç Petrol Boru Projesine Ret”, Azınlıkça online 08.03.2013,http://www.azinlikca.net/bati-trakya-haber/bulgaristan-meclisi-burgaz-dedeagac-petrol-boru-hatti-ret-03082013.html, (Erişim: 31.08.2014).
  4. Болгария выплатила «Транснефти» 4,7 млн евро в связи с выходом из проекта Бургас – Александруполис. // Ведомости.Ру. Режим доступа: http://www.vedomosti.ru/companies/news/1497760/bolgariya_vyplatila_transnefti_dolg_v_47_mln_evro_v_svyazi_s (дата обращения 8 мая 2014 г.).
  5. Касаев Э.О. Россия-Турция: современное состояние и возможный сценарий развития экономических связей. Институт Ближнего Востока. М, Изд-во Ин-та Ближ. Востока, 2013, 94 с
  6. Kessikbayev A. Orta Asya’da Jeo-Ekonomik Dönüşüm: Kazakistan Petrolü ve Aktau-Bakü-Ceyhan ‹hracat Güzergâh› TASAM, Stratejik Öngörü Dergisi 2 (6). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. 2005, s. 68-77
  7. Klare, M. “The New Geopolitics”, Monthly Review, LV/3, Jul/Aug, cilt 55, sayı 3, 2003, s. 51-56
  8. Kırlıdökme. U. “Enerji köprüsü ülke” olma yolunda Yunanıstanın politikası. BİLGESAM. “Uluslararası Enerji ve Güvenlik Kongresi” 23-24 Eylül 2014, Koceli Universitesi, s. 840-854
  9. Гулиев И.А. Проблемы и перспективы нефтепроводных сетей Европы. МИЭП К 70-ЛЕТИЮ МГИМО. 2014, сc. 68-72. Elektron resurs: file:///C:/Users/User/Downloads/161-161-1-PB%20(1).pdf
  10. Le courrier des pays de I Est (La documentation Française), No: 411, aout 1996, 283 p
  11. Manisalı E. “AGİT, Kafkasya ve Avrasya”, Cumhuriyet gazetesi, 24. 11. 1999
  12. Pamir. N Bakü-Ceyhan hattı, Ankara, Asam Yayınları, 1999, 108 s
  13. Papaspanos J, “Caspian energy Geopolitics: The Rise and Fall of Burgas-Alexandroupoli”, Research Paper No. 148 , 2010. Research Institute for European and American Studies, pp. 6-20
  14. Peeva, P. Bulgarian-Russian relations in the context of global powers’ geopolitical strategies in the Balkans. Assen Zlatarov University, Bulgaria. International Journal of Arts&Sciences, 2015, 8(4), pp. 537-545. Elektron resurs: /C:/Users/User/Downloads/SSRN-id2713337.pdf
  15. “Ruslara İnat Samsun-Ceyhan'a Start”, Sabah gazetesi, 25 Nisan 2007
  16. Trans-Balkan Pipeline. Official website. (2014). Available at: http://www.tbpipeline.com (accessed 5 June 2014)
  17. Турецкий выбор России. «Нефть и капитал». 2010, №3, сс. 52-55. Elektron resurs: https://www.elibrary.az/docs/JURNAL/jrn2010_188.pdf
  18. Türkiye-Rusiya ilişkilerinde yapısal sorunlar ve çözüm önerileri . TÜSİAD Yayınları, Yayın No: TÜSİAD-T/99-264, Haziran 1999 , 252 s
  19. https://maliyye.wordpress.com/2008/02/18/burqas-sakinleri-burqas-aleksandropolis-neft-kemerinin-tikintisine-qarsi-cixiblar/
Məqaləyə İstinad Formatları
APA 7TH EDITION
Kərimov, N. (2025). XƏZƏR NEFTİNİN TÜRKİYƏ BOĞAZLARINDAN YAN KEÇMƏKLƏ NƏQLİ LAYİHƏLƏRİ (BURQAS-ALEKSANDROPOLİS VƏ SAMSUN-CEYHAN NEFT KƏMƏRLƏRİ). NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ, 131(2), 177-188. https://doi.org/10.64400/ndueej.053
VANCOUVER
Kərimov N. XƏZƏR NEFTİNİN TÜRKİYƏ BOĞAZLARINDAN YAN KEÇMƏKLƏ NƏQLİ LAYİHƏLƏRİ (BURQAS-ALEKSANDROPOLİS VƏ SAMSUN-CEYHAN NEFT KƏMƏRLƏRİ). NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ. 2025;131(2):177-188. https://doi.org/10.64400/ndueej.053
CHICAGO MANUAL OF STYLE
Kərimov, Namiq. "XƏZƏR NEFTİNİN TÜRKİYƏ BOĞAZLARINDAN YAN KEÇMƏKLƏ NƏQLİ LAYİHƏLƏRİ (BURQAS-ALEKSANDROPOLİS VƏ SAMSUN-CEYHAN NEFT KƏMƏRLƏRİ)." NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ 131, no. 2 (2025): 177-188. https://doi.org/10.64400/ndueej.053