DAĞLIQ QARABAĞ MÜNAQİŞƏSİNİN TARİXİ KÖKLƏRİ VƏ SƏBƏBLƏRİ

HISTORICAL ROOTS AND CAUSES OF THE NAGORNO-KARABAKH CONFLICT
ИСТОРИЧЕСКИЕ КОРНИ И ПРИЧИНЫ НАГОРНО-КАРАБАХСКОГО КОНФЛИКТА
2024-cü il № 4 Cild (129), səh. 54-61
Göndərildi: 24.10.2024 Qəbul edildi: 03.12.2024 Dərc edildi: 27.12.2024
DOI: 10.30546/155244 DİL: AZƏRBAYCAN
Müəlliflər
Nazlı Yaqubova
Naxçıvan Dövlət Universiteti
AZERBAIJAN
Xülasə
AZƏRBAYCANCA 304 söz
Qarabağ problemi yalnız iki dövlət arasında olan regional problem deyil. Dünyanın güc mərkəzlərinin də marağını cəlb edən qlobal məsələ statusu daşıyır. Cənubi Qafqaz bölgəsi daim böyük güclərin diqqətini cəlb etmişdir. Lakin ortaya maraqlı suallar çıxır. Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik prezumpsiyasını pozan, daimi bölgəni gərgin vəziyyətdə saxlayan erməni xalqının tarixi və kökü haradan gəlir. Ermənilər çox xəyalpərəst bir xalq olduqları üçün dünyanın ilk xristian xalqının ermənilər olduğunu, Erevan şəhərinin qədim erməni şəhəri olmasını, hətta Nuh peyğəmbərin tufandan sonra gördüyü ilk quru hissənin Erevan şəhəri olduğunu irəli sürürlər. Özlərini isə Nuh peyğəmbərin nəslindən sayır və hay adlandırırlar. Bütün bu iddiaları tarixçilər, eləcə də erməni tarixçisi olan Agop Melik Agopyan(Raffi) öz əsərində təkzip edir. Tarix boyu ermənilər Azərbaycanın tarixi torpaqlarına qarşı ərazi iddiaları irəli sürmüşdür. Bu iddiaların əsasında isə ruslar və onların özlərinə etnik dayaq yaratmaq məqsədi ilə buraya erməniləri köçürməsi durur. Məqalədə qeyd olunan məsələlər real tarixi prizmadan araşdırılmış, müasir dövrümüzlə əlaqələndirilərək gerçək tarixi-siyasi qənaətə gəlinmişdir. Həm qlobal, həm də regional dövlətlərin maraqları geosiyasi baxımdan təhlil edilmişdir.
ENGLISH 242 words
The Karabakh issue is not merely a regional problem between two states; it also constitutes a global issue that attracts the attention of the world's major centres of power. The South Caucasus region has always been a focus of interest for major powers. However, several intriguing questions arise: What are the historical origins and roots of the Armenian people, whose actions have undermined the security framework of the South Caucasus and continuously maintained tensions in the region?

The Armenians, being inclined towards historical myth-making, put forward claims that they were the first Christian nation in the world, that the city of Yerevan is an ancient Armenian city, and even that Yerevan was the first land seen by the Prophet Noah after the Great Flood. They also consider themselves descendants of the Prophet Noah and refer to themselves as Hay. All these claims are refuted by historians, including the Armenian historian Agop Melik-Agopyan (Raffi) in his works.

Throughout history, Armenians have advanced territorial claims over the historical lands of Azerbaijan. These claims are rooted in the resettlement of Armenians to these territories by the Russian Empire, which sought to establish an ethnic support base in the region to strengthen its own influence. The issues discussed in this article are examined from the perspective of historical evidence and contextualised in relation to contemporary developments, leading to historical and political conclusions. The interests of both global and regional powers are analysed from a geopolitical perspective.
РУССКИЙ 184 слов
Карабахская проблема представляет собой не только региональный конфликт между двумя государствами, но и глобальный вопрос, привлекающий интерес мировых центров силы. Регион Южного Кавказа всегда находился в центре внимания крупных держав. Однако возникает ряд интересных вопросов: каково историческое происхождение армянского народа, чьи действия нарушают основы безопасности Южного Кавказа и постоянно поддерживают напряжённость в регионе?

Армяне, склонные к исторической мифологизации, выдвигают утверждения о том, что именно они являются первым христианским народом в мире, что город Ереван представляет собой древний армянский город и даже что первой сушей, которую увидел пророк Ной после Всемирного потопа, был Ереван. Они также считают себя потомками пророка Ноя и называют себя хаями. Все эти утверждения опровергаются историками, в том числе армянским историком Агопом Мелик-Акопяном (Раффи) в его трудах.

На протяжении истории армяне выдвигали территориальные претензии на исторические земли Азербайджана. В основе этих претензий лежит переселение армян на данные территории Российской империей с целью создания здесь этнической опоры для укрепления собственного влияния. В статье рассматриваемые вопросы исследуются с точки зрения реальных исторических фактов и соотносятся с современными политическими процессами, что позволяет сформулировать историко-политические выводы. Геополитически анализируются интересы как глобальных, так и региональных держав.
Açar sözlər
#Azərbaycan #erməni #Qarabağ #hay #çar Rusiyası #soyqırım #qətnamə
CC BY 4.0

Bu məqalə Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisenziyası ilə qorunur. Bu lisenziya orijinal müəllif və mənbəyə istinad vermək şərtilə materialın kopyalanması, paylaşılması, adaptasiya edilməsi və yenidən paylanmasına icazə verir.

DAĞLIQ QARABAĞ MÜNAQİŞƏSİNİN TARİXİ KÖKLƏRİ VƏ SƏBƏBLƏRİ

HISTORICAL ROOTS AND CAUSES OF THE NAGORNO-KARABAKH CONFLICT
ИСТОРИЧЕСКИЕ КОРНИ И ПРИЧИНЫ НАГОРНО-КАРАБАХСКОГО КОНФЛИКТА
Nazlı Yaqubova | DOI: 10.30546/155244
XÜLASƏ
Qarabağ problemi yalnız iki dövlət arasında olan regional problem deyil. Dünyanın güc mərkəzlərinin də marağını cəlb edən qlobal məsələ statusu daşıyır. Cənubi Qafqaz bölgəsi daim böyük güclərin diqqətini cəlb etmişdir. Lakin ortaya maraqlı suallar çıxır. Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik prezumpsiyasını pozan, daimi bölgəni gərgin vəziyyətdə saxlayan erməni xalqının tarixi və kökü haradan gəlir. Ermənilər çox xəyalpərəst bir xalq olduqları üçün dünyanın ilk xristian xalqının ermənilər olduğunu, Erevan şəhərinin qədim erməni şəhəri olmasını, hətta Nuh peyğəmbərin tufandan sonra gördüyü ilk quru hissənin Erevan şəhəri olduğunu irəli sürürlər. Özlərini isə Nuh peyğəmbərin nəslindən sayır və hay adlandırırlar. Bütün bu iddiaları tarixçilər, eləcə də erməni tarixçisi olan Agop Melik Agopyan(Raffi) öz əsərində təkzip edir. Tarix boyu ermənilər Azərbaycanın tarixi torpaqlarına qarşı ərazi iddiaları irəli sürmüşdür. Bu iddiaların əsasında isə ruslar və onların özlərinə etnik dayaq yaratmaq məqsədi ilə buraya erməniləri köçürməsi durur. Məqalədə qeyd olunan məsələlər real tarixi prizmadan araşdırılmış, müasir dövrümüzlə əlaqələndirilərək gerçək tarixi-siyasi qənaətə gəlinmişdir. Həm qlobal, həm də regional dövlətlərin maraqları geosiyasi baxımdan təhlil edilmişdir.
ABSTRACT
The Karabakh issue is not merely a regional problem between two states; it also constitutes a global issue that attracts the attention of the world's major centres of power. The South Caucasus region has always been a focus of interest for major powers. However, several intriguing questions arise: What are the historical origins and roots of the Armenian people, whose actions have undermined the security framework of the South Caucasus and continuously maintained tensions in the region?

The Armenians, being inclined towards historical myth-making, put forward claims that they were the first Christian nation in the world, that the city of Yerevan is an ancient Armenian city, and even that Yerevan was the first land seen by the Prophet Noah after the Great Flood. They also consider themselves descendants of the Prophet Noah and refer to themselves as Hay. All these claims are refuted by historians, including the Armenian historian Agop Melik-Agopyan (Raffi) in his works.

Throughout history, Armenians have advanced territorial claims over the historical lands of Azerbaijan. These claims are rooted in the resettlement of Armenians to these territories by the Russian Empire, which sought to establish an ethnic support base in the region to strengthen its own influence. The issues discussed in this article are examined from the perspective of historical evidence and contextualised in relation to contemporary developments, leading to historical and political conclusions. The interests of both global and regional powers are analysed from a geopolitical perspective.
АННОТАЦИЯ
Карабахская проблема представляет собой не только региональный конфликт между двумя государствами, но и глобальный вопрос, привлекающий интерес мировых центров силы. Регион Южного Кавказа всегда находился в центре внимания крупных держав. Однако возникает ряд интересных вопросов: каково историческое происхождение армянского народа, чьи действия нарушают основы безопасности Южного Кавказа и постоянно поддерживают напряжённость в регионе?

Армяне, склонные к исторической мифологизации, выдвигают утверждения о том, что именно они являются первым христианским народом в мире, что город Ереван представляет собой древний армянский город и даже что первой сушей, которую увидел пророк Ной после Всемирного потопа, был Ереван. Они также считают себя потомками пророка Ноя и называют себя хаями. Все эти утверждения опровергаются историками, в том числе армянским историком Агопом Мелик-Акопяном (Раффи) в его трудах.

На протяжении истории армяне выдвигали территориальные претензии на исторические земли Азербайджана. В основе этих претензий лежит переселение армян на данные территории Российской империей с целью создания здесь этнической опоры для укрепления собственного влияния. В статье рассматриваемые вопросы исследуются с точки зрения реальных исторических фактов и соотносятся с современными политическими процессами, что позволяет сформулировать историко-политические выводы. Геополитически анализируются интересы как глобальных, так и региональных держав.
AÇAR SÖZLƏR
Azərbaycan erməni Qarabağ hay çar Rusiyası soyqırım qətnamə
Ədəbiyyat Siyahısı (6)
  1. Aslanlı, A. Yeni küresel mücadelede Kafkasya və Qarabağ sorunu / Aslanlı, A. Ankara: 2013. “Eko Avrasiya” yayınları, 43 s.
  2. Babaoğlu, H. Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərin aktoru kimi / Babaoğlu, H. Bakı: 2007. “Elm” nəşriyyatı, 515 s.
  3. Həsənov, Ə. Müasir beynəlxalq münasibətlər və Azərbaycanın xarici siyasəti / Həsənov, Ə. Bakı: 2005. “Azərbaycan” nəşriyyatı, 631 s.
  4. Prezident Kitabxanası: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi (Tammətnli elektron materiallar məcmuəsi). Bakı: 2005. 127 s.
  5. Şıxəliyev, E. Erməni iddialarının siyasi mahiyyəti / Şıxəliyev, E. Bakı: 2006. “Nurlan” nəşriyyatı, 187 s.
  6. Şıxəliyev, E. Rusiya, İran, Türkiyə rekabetleri və Erməni faktoru / Şıxəliyev, E. Ankara: 2004. Naturel yayınları, 378 s.
Məqaləyə İstinad Formatları
APA 7TH EDITION
Yaqubova, N. (2024). DAĞLIQ QARABAĞ MÜNAQİŞƏSİNİN TARİXİ KÖKLƏRİ VƏ SƏBƏBLƏRİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ, 129(4), 54-61. https://doi.org/10.30546/155244
VANCOUVER
Yaqubova N. DAĞLIQ QARABAĞ MÜNAQİŞƏSİNİN TARİXİ KÖKLƏRİ VƏ SƏBƏBLƏRİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ. 2024;129(4):54-61. https://doi.org/10.30546/155244
CHICAGO MANUAL OF STYLE
Yaqubova, Nazlı. "DAĞLIQ QARABAĞ MÜNAQİŞƏSİNİN TARİXİ KÖKLƏRİ VƏ SƏBƏBLƏRİ." NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ 129, no. 4 (2024): 54-61. https://doi.org/10.30546/155244