BAKI TƏŞƏBBÜS QRUPU VƏ DEOKOLONİAL SİYASƏT: FRANSA VƏ QƏRB KOLONİALİZMİNƏ QARŞI YENİ GEOSİYASİ HƏRƏKAT

XXI əsrdə beynəlxalq münasibətlər sistemində güc münasibətlərinin transformasiyası və postkolonial dövlətlərin beynəlxalq sistemdə bərabər söz sahibi olmaq istəyi, dekolonial siyasətin aktuallaşmasına səbəb olmuşdur. Bu kontekstdə Azərbaycan Respublikasının təşəbbüsü ilə yaradılan Bakı Təşəbbüs Qrupu (BTQ), neokolonializmə qarşı beynəlxalq müstəvidə formalaşan yeni hərəkat kimi dəyərləndirilə bilər. Məqalənin məqsədi BTQ-nin yaranma zərurətini, fəaliyyət istiqamətlərini və Azərbaycanın Fransa və digər Qərb güclərinin kolonial siyasətlərinə qarşı irəli sürdüyü geosiyasi mövqeni təhlil etməkdir.
Tədqiqatda normativ-siyasi analiz və postkolonial yanaşma əsas metodoloji çərçivə kimi istifadə edilmiş, BTQ-nin yalnız siyasi deyil, həm də mədəni və diplomatik platforma funksiyası kontekstində araşdırması aparılmışdır. Analiz zamanı BTQ-nin müxtəlif beynəlxalq forumlarda kolonial irsə qarşı çıxış etdiyi, eyni zamanda postkolonial ölkələr arasında əməkdaşlıq mexanizmləri qurduğu müəyyənləşdirilmişdir.
Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, BTQ yalnız regional təşəbbüs deyil, həm də beynəlxalq sistemdə ədalət, suverenlik və bərabərlik kimi prinsipləri müdafiə edən normativ platforma funksiyası daşıyır.
Nəticə olaraq, məqalə göstərir ki, Azərbaycan dekolonial siyasəti vasitəsilə qlobal güc strukturunda yeni aktor kimi çıxış etməkdədir və BTQ bu prosesin əsas vasitələrindən birinə çevrilmişdir.

In the 21st century, the transformation of power relations in the international system and the desire of postcolonial states to have an equal say in global affairs have led to the growing relevance of decolonial policy. In this context, the Baku Initiative Group (BIG), established at the initiative of the Republic of Azerbaijan, can be seen as a new international movement against neocolonialism. The purpose of this article is to analyze the necessity of the formation of BIG, its areas of activity, and Azerbaijan's geopolitical stance against the colonial policies of France and other Western powers. The research employs normative-political analysis and a postcolonial approach as the main methodological framework, examining BIG not only as a political initiative but also as a cultural and diplomatic platform. The analysis reveals that BIG actively opposes colonial legacies in various international forums and establishes mechanisms for cooperation among postcolonial countries. Based on the findings, BIG is not merely a regional initiative but also serves as a normative platform advocating for justice, sovereignty, and equality in the international system. In conclusion, the article demonstrates that through its decolonial policy, Azerbaijan is emerging as a new actor in the global power structure, and BIG has become one of the main instruments of this process.

В XXI веке трансформация силовых отношений в системе международных отношений и стремление постколониальных государств к равноправному участию в глобальной политике привели к актуализации деколониальной политики. В этом контексте Бакинская Инициативная Группа (БИГ), созданная по инициативе Азербайджанской Республики, может рассматриваться как новое международное движение против неоколониализма. Целью данной статьи является анализ необходимости создания БИГ, направлений её деятельности и геополитической позиции Азербайджана в противостоянии колониальной политике Франции и других западных держав.
В исследовании в качестве основной методологической основы используются нормативно-политический анализ и постколониальный подход. БИГ рассматривается не только как политическая, но и как культурная и дипломатическая платформа. В результате анализа установлено, что БИГ выступает против колониального наследия на различных международных форумах, а также выстраивает механизмы сотрудничества между постколониальными государствами.
Согласно результатам исследования, БИГ представляет собой не только региональную инициативу, но и нормативную платформу, отстаивающую принципы справедливости, суверенитета и равенства в международной системе.
В заключение статья демонстрирует, что Азербайджан посредством своей деколониальной политики выступает в роли нового актора в глобальной системе сил, а БИГ становится одним из ключевых инструментов этого процесса.