TRİDEKAN TURŞUSUNUN TRİETANOLAMİNLƏ ƏMƏLƏ GƏTİRDİKLƏRİ DÖRDLÜ AMMONİUM DUZUNUN BAKTERİSİD XASSƏLƏRİNİN TƏDQİQİ

TREATMENT OF TRIDECANOIC ACID WITH TRIETHANOLAMINE STUDY OF THE BACTERICIDAL PROPERTIES OF A QUATERNARY AMMONIUM SALT
ОБРАБОТКА ТРИДЕКАНОВОЙ КИСЛОТЫ ТРИЭТАНОЛАМИНОМ ИЗУЧЕНИЕ БАКТЕРИЦИДНЫХ СВОЙСТВ ЧЕТВЕРТИЧНОЙ АММОНИЕВОЙ СОЛИ
2025-ci il No1 Cild (130) , səh. 179-183
Göndərildi: 21.01.2025 Qəbul edildi: 03.03.2025 Dərc edildi: 28.03.2025
DOI: 10.64400/ndueej.007 DİL: AZƏRBAYCAN
Müəlliflər
Asya Şahverdiyeva
Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin akademik Y.H.Məmmədəliyev, adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutu
AZERBAIJAN
Durna Ağamalıyeva
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti
AZERBAIJAN
Xülasə
AZƏRBAYCANCA 234 söz
Müasir dövrün qlobal problemi sayılan korroziya neft sənayesinə malik inkişaf etmiş dünya ölkələri ilə yanaşı respublikamızda da neft-Kimya sənayesi və digər sahələrdə çox ciddi problem olaraq qalmaqdadır. Geniş xammal ehtiyatına malik çoxfunksiyalı korroziya inhibitoru yaradılması aktual problem olaraq qalır. Korroziya inhibitorlarına qoyulan əsas tələblər ondan ibarətdir ki, onlar sadə texnologiya ilə alınmalı, geniş xammal bazasına, çoxfunksiyalı təsirə, kifayət qədər aşağı qatılıqlarda yüksək mühafizə təsirinə malik, ekoloji cəhətdən zərərsiz, iqtisadi baxımdan ucuz olmalıdır. Yuxarıda deyilənləri nəzərə alaraq, məqalədə tridekan turşusunun TEA ilə əmələ gətirdiyi dördlü ammonium duzunun müxəlif qatılıqlı məhlullarının qatılıqdan asılı olaraq bakterisid effektinin nəticələri verilmişdir. Tədqiqat obyekti kimi Abşeron-Binəqədi yatağından götürülmüş 1143 ştamm olan “Desulfovibrio desulfuricans” növündən istifadə olunmuşdur. Müəyyən olnmuşdr ki, sintez olunmuş tridekan turşusunun TEA ilə əmələ gətirdiyi kompleks duz 250 mq/l qatılıqda sulfatreduksiyaedici bakteriyalara qarşı 100% bakterisid təsir göstərərək bakteriyaların inkişafını tam dayandırır.
ENGLISH 170 words
Corrosion, which is considered a global problem of the modern era, remains a very serious problem in the petrochemical industry and other fields in our republic as well as in developed countries with oil industry. Creating a multifunctional corrosion inhibitor with a wide range of raw materials remains an urgent problem. The main requirements for corrosion inhibitors are that they should be obtained by simple technology, have a wide base of raw materials, multi-functional effect, high protection effect at sufficiently low concentrations, ecologically harmless, and economically cheap.
Taking into account the above, the results of the bactericidal effect depending on the concentration of solutions of opposite concentrations of quaternary ammonium salt formed by tridecanoic acid with TEA are given in the article. Desulfovibrio desulfuricans strain 1143 from the Absheron-Binagadi field was used as a research object.
It was determined that the complex salt formed by the synthesized tridecanoic acid with TEA at a concentration of 250 mg/l has a 100% bactericidal effect against sulfate-reducing bacteria and completely stops the development of bacteria.
РУССКИЙ 132 слов
Коррозия, считающаяся глобальной проблемой современности, остается весьма серьезной проблемой в нефтехимической промышленности и других отраслях нашей республики, а также в развитых странах с нефтяной промышленностью. Создание многофункционального ингибитора коррозии с широким спектром сырья остается актуальной задачей. Основные требования к ингибиторам коррозии заключаются в том, что они должны быть получены по простой технологии, иметь широкую сырьевую базу, многофункциональное действие, высокий защитный эффект при достаточно низких концентрациях, экологически безвредны и экономически дешевы.
С учетом вышеизложенного в статье приведены результаты бактерицидного действия в зависимости от концентрации растворов противоположных концентраций четвертичной аммониевой соли, образуемой тридекановой кислотой с ТЭА. В качестве объекта исследования использовали штамм 1143 Desulfovibrio desulfuricans Абшерон-Бинагадинского месторождения.
Установлено, что комплексная соль, образуемая синтезированной тридекановой кислотой с ТЭА в концентрации 250 мг/л, оказывает 100% бактерицидное действие в отношении сульфатредуцирующих бактерий и полностью останавливает развитие бактерий.
Açar sözlər
#karbon turşusu #bakerisid #neft #dördlü ammonim duzu
CC BY 4.0

Bu məqalə Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisenziyası ilə qorunur. Bu lisenziya orijinal müəllif və mənbəyə istinad vermək şərtilə materialın kopyalanması, paylaşılması, adaptasiya edilməsi və yenidən paylanmasına icazə verir.

TRİDEKAN TURŞUSUNUN TRİETANOLAMİNLƏ ƏMƏLƏ GƏTİRDİKLƏRİ DÖRDLÜ AMMONİUM DUZUNUN BAKTERİSİD XASSƏLƏRİNİN TƏDQİQİ

TREATMENT OF TRIDECANOIC ACID WITH TRIETHANOLAMINE STUDY OF THE BACTERICIDAL PROPERTIES OF A QUATERNARY AMMONIUM SALT
ОБРАБОТКА ТРИДЕКАНОВОЙ КИСЛОТЫ ТРИЭТАНОЛАМИНОМ ИЗУЧЕНИЕ БАКТЕРИЦИДНЫХ СВОЙСТВ ЧЕТВЕРТИЧНОЙ АММОНИЕВОЙ СОЛИ
Asya Şahverdiyeva, Durna Ağamalıyeva | DOI: 10.64400/ndueej.007
XÜLASƏ
Müasir dövrün qlobal problemi sayılan korroziya neft sənayesinə malik inkişaf etmiş dünya ölkələri ilə yanaşı respublikamızda da neft-Kimya sənayesi və digər sahələrdə çox ciddi problem olaraq qalmaqdadır. Geniş xammal ehtiyatına malik çoxfunksiyalı korroziya inhibitoru yaradılması aktual problem olaraq qalır. Korroziya inhibitorlarına qoyulan əsas tələblər ondan ibarətdir ki, onlar sadə texnologiya ilə alınmalı, geniş xammal bazasına, çoxfunksiyalı təsirə, kifayət qədər aşağı qatılıqlarda yüksək mühafizə təsirinə malik, ekoloji cəhətdən zərərsiz, iqtisadi baxımdan ucuz olmalıdır. Yuxarıda deyilənləri nəzərə alaraq, məqalədə tridekan turşusunun TEA ilə əmələ gətirdiyi dördlü ammonium duzunun müxəlif qatılıqlı məhlullarının qatılıqdan asılı olaraq bakterisid effektinin nəticələri verilmişdir. Tədqiqat obyekti kimi Abşeron-Binəqədi yatağından götürülmüş 1143 ştamm olan “Desulfovibrio desulfuricans” növündən istifadə olunmuşdur. Müəyyən olnmuşdr ki, sintez olunmuş tridekan turşusunun TEA ilə əmələ gətirdiyi kompleks duz 250 mq/l qatılıqda sulfatreduksiyaedici bakteriyalara qarşı 100% bakterisid təsir göstərərək bakteriyaların inkişafını tam dayandırır.
ABSTRACT
Corrosion, which is considered a global problem of the modern era, remains a very serious problem in the petrochemical industry and other fields in our republic as well as in developed countries with oil industry. Creating a multifunctional corrosion inhibitor with a wide range of raw materials remains an urgent problem. The main requirements for corrosion inhibitors are that they should be obtained by simple technology, have a wide base of raw materials, multi-functional effect, high protection effect at sufficiently low concentrations, ecologically harmless, and economically cheap.
Taking into account the above, the results of the bactericidal effect depending on the concentration of solutions of opposite concentrations of quaternary ammonium salt formed by tridecanoic acid with TEA are given in the article. Desulfovibrio desulfuricans strain 1143 from the Absheron-Binagadi field was used as a research object.
It was determined that the complex salt formed by the synthesized tridecanoic acid with TEA at a concentration of 250 mg/l has a 100% bactericidal effect against sulfate-reducing bacteria and completely stops the development of bacteria.
АННОТАЦИЯ
Коррозия, считающаяся глобальной проблемой современности, остается весьма серьезной проблемой в нефтехимической промышленности и других отраслях нашей республики, а также в развитых странах с нефтяной промышленностью. Создание многофункционального ингибитора коррозии с широким спектром сырья остается актуальной задачей. Основные требования к ингибиторам коррозии заключаются в том, что они должны быть получены по простой технологии, иметь широкую сырьевую базу, многофункциональное действие, высокий защитный эффект при достаточно низких концентрациях, экологически безвредны и экономически дешевы.
С учетом вышеизложенного в статье приведены результаты бактерицидного действия в зависимости от концентрации растворов противоположных концентраций четвертичной аммониевой соли, образуемой тридекановой кислотой с ТЭА. В качестве объекта исследования использовали штамм 1143 Desulfovibrio desulfuricans Абшерон-Бинагадинского месторождения.
Установлено, что комплексная соль, образуемая синтезированной тридекановой кислотой с ТЭА в концентрации 250 мг/л, оказывает 100% бактерицидное действие в отношении сульфатредуцирующих бактерий и полностью останавливает развитие бактерий.
AÇAR SÖZLƏR
karbon turşusu bakerisid neft dördlü ammonim duzu
Ədəbiyyat Siyahısı (6)
  1. Agamalieva D.B, Abbasov M.M, Abbasov V.M, Aliyeva Kh.Kh. Synthesis of alkylamine complexes derived from maleic acids and study of bactericidal properties // Journal of Anticorrosion Protection Practice, 2022, V.27, No.1, pp.42-48 .
  2. Alagta A, Felhosi I, Bertoti I, Kalman E. Corrosion protection properties of hydroxamic acid selfassembled monolayer on carbon steel // Corrosion Science, 2008, Vol 50, p.1644-1649
  3. Anandkumar, B., George, R.P., Maruthamuthu, S., Parvathavarthini, N., and Mudali, U.K. Corrosion characteristics of sulfatereducing bacteria (SRB) and the role of molecular biology in SRB studies: an overview. Corrosion Rev 34: 41-63, 2016, https://doi.org/ 10.1515/corrrev-2015-0055.
  4. Hernández Gayosso, M.J., Nava, N., Zavala Olivares, G. Characterisation and comparison of corrosion products originated in steel pipelines transporting sour gas and crude oil // The International Journal of Corrosion Processes and Corrosion Control, – 2016. 51(8), – p. 626-634.
  5. Quraishi M.A, and Danish Jamal, Fatty Acid Triazoles: Novel Corrosion Inhibitors for Oil Well Steel (N-80) and Mild Steel // JAOCS, 2000, Vol.77(10), p.1107-1113
  6. Ziyafaddin H. Asadov , Gulnara A. Ahmadova , Ravan A. Rahimov , Saida M. Huseynova , Samira A. Suleymanova , Etibar H. Ismailov, Fedor I. Zubkov , Ayaz M. Mammadov , Durna B. Agamaliyeva Effect of spacer nature on surface properties of new counterion coupled gemini surfactants based on dodecyldiisopropylol amine and dicarboxylic acids. Colloids and Surfaces A: Physicochemical and Engineering Aspects Volume 550, 5 August 2018, Pages 115-122
Məqaləyə İstinad Formatları
APA 7TH EDITION
Şahverdiyeva, A., Ağamalıyeva, D. (2025). TRİDEKAN TURŞUSUNUN TRİETANOLAMİNLƏ ƏMƏLƏ GƏTİRDİKLƏRİ DÖRDLÜ AMMONİUM DUZUNUN BAKTERİSİD XASSƏLƏRİNİN TƏDQİQİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ, 130(1), 179-183. https://doi.org/10.64400/ndueej.007
VANCOUVER
Şahverdiyeva A, Ağamalıyeva D. TRİDEKAN TURŞUSUNUN TRİETANOLAMİNLƏ ƏMƏLƏ GƏTİRDİKLƏRİ DÖRDLÜ AMMONİUM DUZUNUN BAKTERİSİD XASSƏLƏRİNİN TƏDQİQİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ. 2025;130(1):179-183. https://doi.org/10.64400/ndueej.007
CHICAGO MANUAL OF STYLE
Şahverdiyeva, Asya, Durna Ağamalıyeva. "TRİDEKAN TURŞUSUNUN TRİETANOLAMİNLƏ ƏMƏLƏ GƏTİRDİKLƏRİ DÖRDLÜ AMMONİUM DUZUNUN BAKTERİSİD XASSƏLƏRİNİN TƏDQİQİ." NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ 130, no. 1 (2025): 179-183. https://doi.org/10.64400/ndueej.007