MAHİRƏ NAĞIQIZININ POETİK DİLİ

THE POETIC LANGUAGE OF MAHIRA NAGIQIZI
ПОЭТИЧЕСКИЙ ЯЗЫК МАХИРЫ НАГЫКЫЗЫ
2025-ci il No1 Cild (130) , səh. 18-24
Göndərildi: 03.02.2025 Qəbul edildi: 03.03.2025 Dərc edildi: 28.03.2025
DOI: 10.64400/ndueej.009 DİL: AZƏRBAYCAN
Müəlliflər
Sədaqət Həsənova
Naxçıvan Dövlət Universiteti
AZERBAIJAN
Xülasə
AZƏRBAYCANCA 418 söz
Məqalədə Azərbaycan poetik dili haqqında danışılır. Bu məqsədlə Mahirə Nağıqızının poeziyası təhlilə cəlb olunur. Mahirə Nağıqızının şeir dili təbiiliyi, sadəliyi və saflığı ilə seçilən maraqlı mənbə kimi təhlil olunur. Şairə şeirdə xalqın ruhunu qorumaq kimi şərəfli bir vəzifəni yerinə yetirən söz adamı olaraq təqdim edilir. Bu məsələ əsl sənətkarlıq hesab olunur. Bu anlamda, Mahirə Nağıqızı müasir ədəbi-bədii dilimizi xalq danışığından gələn faktlarla zənginləşdirən yazar kimi qiymətləndirilir. Məqalədə şairənin dialektlərə münasibətindən də bəhs edilir. Onun şeirlərinin mətnində Azərbaycan dilini tərk edərək onun dialektlərində yaşayan bir sıra sözlərlə qarşılaşırıq. Dialektlər ədəbi dilə material verməkdən başqa, xalqımızın tarixini və dilini uzlaşdırmaqda əhəmiyyəti rol oynayan faktlar kimi dəyərləndirilir və onların bədii üslubda müəyyən qədər mövqeyə malik olması göstərilir. Bu sözlərin şerin dilini təbiiləşdirməsi əsaslandırılır. Bundan başqa, Mahirə Nağıqızının poetik dilimizdə yeni ifadələr yaratması məsələsinə də toxunulur. Şairənin dilində elə sözlər var ki, onlar hazırda Türkiyə türkcəsi üçün fəal mövqedə olsa da, Azərbaycan dilində unudularaq az işlənir. Belə sözlərin poetik dilə gətirilməsi təqdirəlayiq işlərdən biri sayılır. Məqalədə Mahirə Nağıqızının şeir dilindəki qafiyə və obrazlılığa da diqqət edilir. Qafiyə və obrazlılıq bədii dil üçün əsas şərtlərdən biri kimi mənalı məzmun və estetik gözəllik yaradaraq poetikliyi dərinləşdirən faktlardandır. Araşdırma göstərir ki, adi danışıq dili faktlarından ibarət olan söz və ifadələr poetik forma və məzmun qarşısında yeni imkanlar aça bilir. Mahirə Nağıqızının yaradıcılığı üzərində aparılan linqvistik araşdırma bir daha təsdiq edir ki, bədii əsərin taleyində dil aparıcı rola malikdir.
ENGLISH 328 words
The article talks about the poetic language of Azerbaijan. For this purpose, the poetry of Mahira Nagygyzi is involved in the analysis. The poetic language of Mahira Nagygyzi is analyzed as an interesting source distinguished by its naturalness, simplicity and purity. The poet is presented in the poem as a man of words who fulfills the honorable duty of protecting the soul of the people. This issue is considered a real craft. In this sense, Mahira Nagygizi is considered as a writer who enriches our modern literary and artistic language with facts from folk speech. The article also talks about the attitude of the poetess to dialects. In the text of his poems, we encounter a number of words that leave the Azerbaijani language and live in its dialects. Apart from providing material for the literary language, dialects are valued as facts that play an important role in harmonizing the history and language of our people, and it is shown that they have a certain position in the artistic style. It is justified that these words naturalize the language of poetry. In addition, Mahira Nagygyzi's creation of new expressions in our poetic language is also touched upon. There are words in the poet's language that are currently in an active position for the Turkish language of Turkey, but are forgotten and rarely used in the Azerbaijani language. Bringing such words into poetic language is considered one of the commendable works. The article also pays attention to rhyme and imagery in Mahira Nagygyzi's poetry. Rhyme and imagery are among the facts that deepen poetics by creating meaningful content and aesthetic beauty as one of the main conditions for artistic language. The research shows that words and phrases consisting of ordinary colloquial language facts can open up new possibilities for poetic form and content. The linguistic research conducted on the work of Mahira Nagygyzi once again confirms that language has a leading role in the fate of an artistic work.
Açar sözlər
#söz #dil #ifadə #üslub
CC BY 4.0

Bu məqalə Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisenziyası ilə qorunur. Bu lisenziya orijinal müəllif və mənbəyə istinad vermək şərtilə materialın kopyalanması, paylaşılması, adaptasiya edilməsi və yenidən paylanmasına icazə verir.

MAHİRƏ NAĞIQIZININ POETİK DİLİ

THE POETIC LANGUAGE OF MAHIRA NAGIQIZI
ПОЭТИЧЕСКИЙ ЯЗЫК МАХИРЫ НАГЫКЫЗЫ
Sədaqət Həsənova | DOI: 10.64400/ndueej.009
XÜLASƏ
Məqalədə Azərbaycan poetik dili haqqında danışılır. Bu məqsədlə Mahirə Nağıqızının poeziyası təhlilə cəlb olunur. Mahirə Nağıqızının şeir dili təbiiliyi, sadəliyi və saflığı ilə seçilən maraqlı mənbə kimi təhlil olunur. Şairə şeirdə xalqın ruhunu qorumaq kimi şərəfli bir vəzifəni yerinə yetirən söz adamı olaraq təqdim edilir. Bu məsələ əsl sənətkarlıq hesab olunur. Bu anlamda, Mahirə Nağıqızı müasir ədəbi-bədii dilimizi xalq danışığından gələn faktlarla zənginləşdirən yazar kimi qiymətləndirilir. Məqalədə şairənin dialektlərə münasibətindən də bəhs edilir. Onun şeirlərinin mətnində Azərbaycan dilini tərk edərək onun dialektlərində yaşayan bir sıra sözlərlə qarşılaşırıq. Dialektlər ədəbi dilə material verməkdən başqa, xalqımızın tarixini və dilini uzlaşdırmaqda əhəmiyyəti rol oynayan faktlar kimi dəyərləndirilir və onların bədii üslubda müəyyən qədər mövqeyə malik olması göstərilir. Bu sözlərin şerin dilini təbiiləşdirməsi əsaslandırılır. Bundan başqa, Mahirə Nağıqızının poetik dilimizdə yeni ifadələr yaratması məsələsinə də toxunulur. Şairənin dilində elə sözlər var ki, onlar hazırda Türkiyə türkcəsi üçün fəal mövqedə olsa da, Azərbaycan dilində unudularaq az işlənir. Belə sözlərin poetik dilə gətirilməsi təqdirəlayiq işlərdən biri sayılır. Məqalədə Mahirə Nağıqızının şeir dilindəki qafiyə və obrazlılığa da diqqət edilir. Qafiyə və obrazlılıq bədii dil üçün əsas şərtlərdən biri kimi mənalı məzmun və estetik gözəllik yaradaraq poetikliyi dərinləşdirən faktlardandır. Araşdırma göstərir ki, adi danışıq dili faktlarından ibarət olan söz və ifadələr poetik forma və məzmun qarşısında yeni imkanlar aça bilir. Mahirə Nağıqızının yaradıcılığı üzərində aparılan linqvistik araşdırma bir daha təsdiq edir ki, bədii əsərin taleyində dil aparıcı rola malikdir.
ABSTRACT
The article talks about the poetic language of Azerbaijan. For this purpose, the poetry of Mahira Nagygyzi is involved in the analysis. The poetic language of Mahira Nagygyzi is analyzed as an interesting source distinguished by its naturalness, simplicity and purity. The poet is presented in the poem as a man of words who fulfills the honorable duty of protecting the soul of the people. This issue is considered a real craft. In this sense, Mahira Nagygizi is considered as a writer who enriches our modern literary and artistic language with facts from folk speech. The article also talks about the attitude of the poetess to dialects. In the text of his poems, we encounter a number of words that leave the Azerbaijani language and live in its dialects. Apart from providing material for the literary language, dialects are valued as facts that play an important role in harmonizing the history and language of our people, and it is shown that they have a certain position in the artistic style. It is justified that these words naturalize the language of poetry. In addition, Mahira Nagygyzi's creation of new expressions in our poetic language is also touched upon. There are words in the poet's language that are currently in an active position for the Turkish language of Turkey, but are forgotten and rarely used in the Azerbaijani language. Bringing such words into poetic language is considered one of the commendable works. The article also pays attention to rhyme and imagery in Mahira Nagygyzi's poetry. Rhyme and imagery are among the facts that deepen poetics by creating meaningful content and aesthetic beauty as one of the main conditions for artistic language. The research shows that words and phrases consisting of ordinary colloquial language facts can open up new possibilities for poetic form and content. The linguistic research conducted on the work of Mahira Nagygyzi once again confirms that language has a leading role in the fate of an artistic work.
AÇAR SÖZLƏR
söz dil ifadə üslub
Ədəbiyyat Siyahısı (10)
  1. Adilov M. Bədii dilimizin bəzi məsələləri. Əsərləri, VIII c. Məqalələr (1955-1969-ci illər). Bakı, “Elm və təhsil”, 2020, s. 253-259.
  2. Adilov M. Söz sənətkarı və dil. Əsərləri, VIII c. Məqalələr (1955-1969-ci illər). Bakı, “Elm və təhsil”, 2020, s. 365-379.
  3. Aşıq Ələsgər. Əsərləri. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2004, 400 s.
  4. Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti. Bakı, Şərq-Qərb, 2007, 568 s.
  5. Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti, II c. Bakı, Şərq-Qərb, 2006, 792 s.
  6. Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti, IV c. Bakı, Şərq-Qərb, 2006, 712 s.
  7. Həsənov, H.Ə. Müasir Azərbaycan dilinin leksikası. Bakı: Nurlan, 2005, 451 s.
  8. Nağıqızı M. Ana kəndim – Xalxalım. Bakı, AVROPA, 2010, 401 s.
  9. Nağıqızı M. Yanından keçmə dağların. Bakı, ADPU, 2021, 312 s.
  10. Şair Bəhmən. Aşıq ədəbiyyatı antologiyası. Bakı, Xalq Bank, 2017, s. 387-389.
Məqaləyə İstinad Formatları
APA 7TH EDITION
Həsənova, S. (2025). MAHİRƏ NAĞIQIZININ POETİK DİLİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ, 130(1), 18-24. https://doi.org/10.64400/ndueej.009
VANCOUVER
Həsənova S. MAHİRƏ NAĞIQIZININ POETİK DİLİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ. 2025;130(1):18-24. https://doi.org/10.64400/ndueej.009
CHICAGO MANUAL OF STYLE
Həsənova, Sədaqət. "MAHİRƏ NAĞIQIZININ POETİK DİLİ." NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ 130, no. 1 (2025): 18-24. https://doi.org/10.64400/ndueej.009