NAXÇIVAN MUXTAR RESPUBLİKASININ BİTKİ ÖRTÜYÜNDƏ QAYMAQÇİÇƏKKİMİLƏR (RANUNCULACEAE JUSS, NOM.CONS.) FƏSİLƏSİNİN TAKSONOMİK İCMALI

Məqalədə Naxçıvan Muxtar Respublikasının bitki örtüyündə Ranunculaceae Juss. fəsiləsinə daxil olan növlərin taksonomik icmalı araşdırılmışdır. Ranunculaceae Juss. fəsiləsinə daxil olan, birillik və çoxillik ot bitkiləri araşdırılmış və məlum olmuşdur ki, fəsilənin dünya florasında olan 2000-ə qədər növündən, 103 növü Azərbaycanda yayılıb. Tərəfimizdən aparılan tədqiqatlar nəticəsində məlum olmuşdur ki, Naxçıvan MR florasında isə Ranunculaceae Juss. fəsiləsinin 14 cinsinə daxil olan 55 növü müəyyən edilmişdir. Fəsilənin Ranunculus L.- Qaymaqçiçək cinsindən 15 növə, Delphinium L.- Mahmızçiçək cinsindən 10 növə, Consolida (DC.) S.F.Gray- Əsbəçiçəyi (Üsgükotu), Nigella L.-Qara çörəkotu, Thalictrum L.- Qaraqaytaran cinslərindən isə 4 növə, digər növlərdən isə 2, 3 və 1 növə rast gəlinir. Aparılan tədqiqatlardan məlum olmuşdur ki, bunlardan 11 cinsin 49 növündə zəhərli birləşmələr mövcuddur. 2014-cü ildə tərəfimizdən aparılan araşdırmalar nəticəsində 1 növ Delphinium lomakinii Kem.- Nath. - Lomakin mahmızçiçəyi yeni növ kimi verilərək 10 növ olmuşdur. Bu növ, eyni zamanda Azərbaycan florasına da daxil edilmişdir. Şahbuz rayonunun Biçənək kəndi ərazisindən tapılmış Delphinium lomakinii Kem.- Nath. - Lomakin mahmızçiçəyi növünün yeganə yayılma mərkəzi Naxçıvan MR olduğundan endemikdir. Qaymaqçiçək növləri otlaq və biçənəklərdə geniş yayılmışdı, kənd təsərrüfatı heyvanlarına ziyan vurur. Lakin buna baxmayaraq Ranunculaceae Juss., nom. Cons. – Qaymaqçiçəkkimilər fəsiləsi bitkiləri özünün elmi, estetik, sənaye və tibbi əhəmiyyətinə görə ali bitkilər içərisində önəmli mövqe tutur.