AZƏRBAYCAN ƏMƏK BAZARININ MÖVCUD PROBLEMLƏRİ VƏ HƏLL İSTİQAMƏTLƏRİ

Azərbaycanda iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə, insan kapitalının gücləndirilməsinə, gender bərabərliyinin təmin edilməsinə və qeyri-rəsmi məşğulluğun azaldılmasına yönəlmiş dövlət strategiyalarının reallaşdırılması yalnız elmi əsaslandırılmış təhlillərlə mümkün ola bilər. Bu baxımdan, tədqiqat əmək bazarının problemlərinin dərinləşdirilmiş şəkildə araşdırılması və dayanıqlı inkişaf üçün praktik tövsiyələrin hazırlanması ilə diqqətəlayiqdir.
Məqalənin əsas məqsədi Azərbaycanda əmək bazarının mövcud vəziyyətini, struktur xüsusiyyətlərini və sosial-iqtisadi inkişaf baxımından qarşıya çıxan problemləri araşdırmaqdır. Tədqiqat ölkənin iqtisadiyyatının hələ də yüksək dərəcədə neft sektorundan asılı olduğunu, bunun isə məşğulluğun davamlı inkişafına maneə yaratdığını göstərir. Xüsusilə gənclər arasında işsizlik nisbətinin yüksək qalması, qadınların əmək bazarında iştirak imkanlarının məhdud olması, qeyri-rəsmi məşğulluğun geniş yayılması və təhsil ilə əmək bazarının tələbləri arasında uyğunsuzluq mövzunun aktuallığını artıran əsas amillərdir.
Tədqiqat metodoloji baxımdan deskriptiv statistika və müqayisəli təhlilə əsaslanır. İşsizlik göstəricilərinin illər üzrə dinamikası, sektorlar üzrə məşğulluğun bölgüsü, cinslər arasında fərqlər və qeyri-formal məşğulluğun payı statistik rəqəmlərlə təhlil olunmuşdur. Cədvəl və diaqramdan istifadə edilməsi nəticələrin aydın və müqayisəli təqdimatını təmin etmişdir.

The implementation of state strategies aimed at diversifying the economy, strengthening human capital, ensuring gender equality and reducing informal employment in Azerbaijan can only be possible with scientifically based analyses. In this regard, the study is notable for its in-depth study of labor market problems and the preparation of practical recommendations for sustainable development.
The main purpose of the article is to examine the current state of the labor market in Azerbaijan, its structural features and the problems encountered in terms of socio-economic development. The study shows that the country's economy is still highly dependent on the oil sector, which creates obstacles to the sustainable development of employment. The high unemployment rate, especially among young people, limited opportunities for women to participate in the labor market, the widespread use of informal employment and the mismatch between education and labor market requirements are the main factors that increase the relevance of the topic.
The study is based on descriptive statistics and comparative analysis from a methodological point of view. The dynamics of unemployment indicators by year, the distribution of employment by sector, gender differences and the share of informal employment were analyzed with statistical figures. The use of tables and diagrams provided a clear and comparative presentation of the results.

Реализация государственных стратегий, направленных на диверсификацию экономики, укрепление человеческого капитала, обеспечение гендерного равенства и сокращение неформальной занятости в Азербайджане, возможна только при научно обоснованном анализе. В этой связи исследование отличается глубоким изучением проблем рынка труда и подготовкой практических рекомендаций по устойчивому развитию.
Основная цель статьи – изучить современное состояние рынка труда в Азербайджане, его структурные особенности и проблемы, возникающие в контексте социально-экономического развития. Исследование показывает, что экономика страны по-прежнему сильно зависит от нефтяного сектора, что создает препятствия для устойчивого развития занятости. Высокий уровень безработицы, особенно среди молодежи, ограниченные возможности участия женщин на рынке труда, широкое распространение неформальной занятости и несоответствие образования требованиям рынка труда.
Исследование основано на методологической основе описательной статистики и сравнительного анализа. С помощью статистических данных проанализирована динамика показателей безработицы по годам, распределение занятости по секторам, гендерные различия и доля неформальной занятости. Использование таблиц и диаграмм обеспечило наглядное и сравнительное представление результатов.