E-MAİLLƏR VƏ QISA MƏKTUBLARDA NƏZAKƏT İFADƏLƏRİNİN EFFEKTİV TƏRCÜMƏSİ

Cild 18, Say 4, 2025, səh. 25-29
Göndərildi: 19.12.2025 Qəbul edildi: 19.12.2025 Dərc edildi: 19.12.2025
DOI: Təyin edilməyib DİL: AZƏRBAYCAN DILI
Müəlliflər
Yasin Babazadə
Naxçıvan Dövlət Universiteti
AZERBAIJAN
Xülasə
AZƏRBAYCANCA 427 söz
Müasir dövrdə texnologiyanın sürətli inkişafı və qlobal ünsiyyət imkanlarının genişlənməsi emaillər və qısa məktubların əhəmiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır. Bu yazılı ünsiyyət formaları yalnız məlumat mübadiləsi üçün vasitə olmaqla qalmır, həm də müəllifin peşəkarlığını, sosial bilik və ünsiyyət bacarığını göstərən əlamətlər kimi çıxış edir. Düzgün nəzakət ifadələrinin, müraciət formalarının və yekunlaşma ifadələrinin seçimi və tərcüməsi, həm müəllifin qəbul edən tərəf üzərində yaratdığı təəssüratı formalaşdırır, həm də dil və mədəniyyət fərqlərini nəzərə alaraq sosial etiketi qoruyur.
Bu tədqiqatın məqsədi e-maillər və qısa məktublarda istifadə olunan nəzakət ifadələrinin ən düzgün və effektiv tərcümə variantlarını müəyyən etmək, sistemləşdirmək və təhlil etməkdir. Araşdırmada müqayisəli metod tətbiq olunaraq ingilis dilindəki mətnlər və onların Azərbaycan dilinə tərcümələri müqayisə edilir, tərcümədə tez-tez rast gəlinən çətinliklər və uğurlu təcrübələr müəyyənləşdirilir. Xüsusi diqqət salamlaşma, müraciət və yekunlaşma ifadələrinə yönəldilir, çünki bu ifadələr yazılı ünsiyyətin nəzakətini qorumaqda əsas rol oynayır və mətnin tonunu, funksionallığını və təsir gücünü artırır.
Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, nəzakət ifadələrinin düzgün seçimi və tərcüməsi yazılı ünsiyyətin funksionallığını yüksəldir, mətnə uyğun emosional rəng qatır və müəllifin dil biliklərinin və mədəni biliklərinin göstəricisi kimi çıxış edir. Bu araşdırma tətbiqi tərcümə və sosiolinqvistika sahəsinə töhfə verir, həm tərcüməçilər, həm dil müəllimləri, həm də mədəniyyətlərarası ünsiyyət sahəsində fəaliyyət göstərən peşəkarlar üçün praktik məsləhətlər təqdim edir.
Açar sözlər
#nəzakət ifadələri, tərcümə strategiyaları, e-maillər, qısa məktublar, müqayisəli təhlil, sosiolinqvistika
CC BY 4.0

Bu məqalə Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisenziyası ilə qorunur. Bu lisenziya orijinal müəllif və mənbəyə istinad vermək şərtilə materialın kopyalanması, paylaşılması, adaptasiya edilməsi və yenidən paylanmasına icazə verir.

E-MAİLLƏR VƏ QISA MƏKTUBLARDA NƏZAKƏT İFADƏLƏRİNİN EFFEKTİV TƏRCÜMƏSİ

Yasin Babazadə
XÜLASƏ
Müasir dövrdə texnologiyanın sürətli inkişafı və qlobal ünsiyyət imkanlarının genişlənməsi emaillər və qısa məktubların əhəmiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır. Bu yazılı ünsiyyət formaları yalnız məlumat mübadiləsi üçün vasitə olmaqla qalmır, həm də müəllifin peşəkarlığını, sosial bilik və ünsiyyət bacarığını göstərən əlamətlər kimi çıxış edir. Düzgün nəzakət ifadələrinin, müraciət formalarının və yekunlaşma ifadələrinin seçimi və tərcüməsi, həm müəllifin qəbul edən tərəf üzərində yaratdığı təəssüratı formalaşdırır, həm də dil və mədəniyyət fərqlərini nəzərə alaraq sosial etiketi qoruyur.
Bu tədqiqatın məqsədi e-maillər və qısa məktublarda istifadə olunan nəzakət ifadələrinin ən düzgün və effektiv tərcümə variantlarını müəyyən etmək, sistemləşdirmək və təhlil etməkdir. Araşdırmada müqayisəli metod tətbiq olunaraq ingilis dilindəki mətnlər və onların Azərbaycan dilinə tərcümələri müqayisə edilir, tərcümədə tez-tez rast gəlinən çətinliklər və uğurlu təcrübələr müəyyənləşdirilir. Xüsusi diqqət salamlaşma, müraciət və yekunlaşma ifadələrinə yönəldilir, çünki bu ifadələr yazılı ünsiyyətin nəzakətini qorumaqda əsas rol oynayır və mətnin tonunu, funksionallığını və təsir gücünü artırır.
Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, nəzakət ifadələrinin düzgün seçimi və tərcüməsi yazılı ünsiyyətin funksionallığını yüksəldir, mətnə uyğun emosional rəng qatır və müəllifin dil biliklərinin və mədəni biliklərinin göstəricisi kimi çıxış edir. Bu araşdırma tətbiqi tərcümə və sosiolinqvistika sahəsinə töhfə verir, həm tərcüməçilər, həm dil müəllimləri, həm də mədəniyyətlərarası ünsiyyət sahəsində fəaliyyət göstərən peşəkarlar üçün praktik məsləhətlər təqdim edir.
AÇAR SÖZLƏR
nəzakət ifadələri, tərcümə strategiyaları, e-maillər, qısa məktublar, müqayisəli təhlil, sosiolinqvistika
Ədəbiyyat Siyahısı (6)
  1. Brown, P., Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage. Cambridge University Press.
  2. Blum-Kulka, S., House, J., Kasper, G. (1989). Cross-cultural pragmatics: Requests and apologies. Ablex Publishing.
  3. House, J. (2015). Translation quality assessment: Past and present. Routledge.
  4. Crystal, D Language and the Internet. Cambridge University Press.
  5. Katan, D. (2014). Translating cultures: An introduction for translators, interpreters and mediators (2nd ed.). Routledge.
  6. Trosborg, A. (1995). Interlanguage pragmatics: Requests, complaints, and apologies. Mouton de Gruyter.
Məqaləyə İstinad Formatları
APA 7TH EDITION
Babazadə, Y. (2025). E-MAİLLƏR VƏ QISA MƏKTUBLARDA NƏZAKƏT İFADƏLƏRİNİN EFFEKTİV TƏRCÜMƏSİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ, 18(4), 25-29.
VANCOUVER
Babazadə Y. E-MAİLLƏR VƏ QISA MƏKTUBLARDA NƏZAKƏT İFADƏLƏRİNİN EFFEKTİV TƏRCÜMƏSİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ. 2025;18(4):25-29.
CHICAGO MANUAL OF STYLE
Babazadə, Yasin. "E-MAİLLƏR VƏ QISA MƏKTUBLARDA NƏZAKƏT İFADƏLƏRİNİN EFFEKTİV TƏRCÜMƏSİ." NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ 18, no. 4 (2025): 25-29.