NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ

BAKI ŞƏHƏRİNİN ÖLKƏ MƏSKUNLAŞMA SİSTEMİNDƏ ROLU

Xülasə

Bakı şəhəri paytaxt mövqeyi, yüksək sosial-iqtisadi inkişafı ilə ölkə məskunlaşma sisteminin formalaşmasında əsas rol oynayır. Şəhərin sosial-iqtisadi və demoqrafik inkişafı onu ölkənin tək və əsas urbanizasiya mərkəzinə çevrilməsinə gətirib çıxarır. Nəticədə Azərbaycanın digər şəhər və rayonları ilə müqayisədə Bakı şəhərində əhali sürətlə artır, məskunlaşmada qütbləşmə prosesi davam edir. Siyahıyaalma materiallarına əsasən, 2019-cu ilədək Bakı şəhərinə ölkə daxilindən 425,3 min nəfər əhali miqrasiya etmişdir. Onların 393,7 min nəfəri və ya 92,6%-i şəhərlərdən, 31,6 min nəfəri və ya 7,4%-i kəndlərdən gələnlər təşkil etmişdir. Məqalədə tədqiqat aparılan 1979-2023-cü illər ərzində Bakı şəhərində əhali sayının artımı və urbanizasiya səviyyəsi ölkənin əhali sayı çox olan şəhərləri (Gəncə, Naxçıvan, Sumqayıt, Şirvan və Mingəçevir) üzrə eyni göstəricilərlə müqayisə olunmuşdur. Həmçinin şəhərin ölkə məskunlaşma sistemindəki rolu bir əsrdən çoxdur əsas gücə sahib olduğu - iqtisadi, sosial və siyasi aspektdə təhlil olunmuş, tədqiqat nəticəsində aşkar olunan problemlərin həlli yolları əsaslandırılmışdır.