NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ

SİMON VİRSALADZENİN "MƏHƏBBƏT ƏFSANƏSİ" BALETİNİN SƏHNƏ HƏLLİ: TƏKAMÜL VƏ NOVATORLUQ

Xülasə

Məqalədə türk kommunist şairi Nazim Hikmətin “Fərhad və Şirin” dramı əsasında 1961-ci ildə Leninqradın Kirov adına teatrında tamaşaya qoyulmuş görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Arif Məlikovun “Məhəbbət əfsanəsi” baletinin bədii tərtibatı təsvir və təhlil edilir. Görkəmli teatr rəssamı Simon Virsaladze tərəfindən yaradılmış “Məhəbbət əfsanəsi” tamaşasının tərtibatı tamaşanın uğurunda və innovasiyasında mühüm rol oynamışdır. Virsaladze baletə prinsipial olaraq yeni bir yanaşma inkişaf etdirdi: tək əsas metafora ətrafında qurulmuş və tamaşa boyu ardıcıllığı qoruyan "vahid quraşdırma". “Məhəbbət əfsanəsi”nin vizual görünüşü lakonizm və şərq obrazlarının vəhdəti üzərində qurulmuş, simvolizmlə zəngin, əfsanəvi süjetin mənasını dərinləşdirir. Vahid obrazın innovativ konsepsiyası (Şərq kitabı), klişe ekzotizmdən cəsarətlə imtina və hər bir vizual elementin ifrat ifadəliliyi bu istehsalın uzunömürlülüyünü təmin etdi.

Abstract (EN)

This article describes and analyzes the artistic design of the ballet "The Legend of Love" by the outstanding Azerbaijani composer Arif Melikov, staged in 1961 at the Kirov Theater in Leningrad based on the drama "Farhad and Shirin" by the Turkish communist poet Nazim Hikmet. The set design for "The Legend of Love," created by the distinguished theater designer Simon Virsaladze, played a crucial role in the success and innovation of the production. Virsaladze developed a fundamentally new approach to ballet: a "unified installation," built around a single key metaphor and maintaining coherence throughout the performance. The visual appearance of "The Legend of Love" is built on a combination of laconicism and Eastern imagery, rich in symbolism, deepening the meaning of the legendary plot. The innovative concept of a unified image (an Eastern book), a bold rejection of cliched exoticism, and the extreme expressiveness of each visual element ensured this production's longevity.

Резюме (RU)

Статья посвящена описанию и анализу художественного оформления балета «Легенда и любви»» выдающегося азербайджанского композитора Арифа Меликова, поставленного в 1961 году на сцене Кировского театра в Ленинграде по драме турецкого поэта-коммуниста Назыма Хикмета «Фархад и Ширин». Сценография «Легенды о любви», созданная выдающимся театральным художником Симоном Вирсаладзе, сыграла исключительно важную роль в успехе и новаторстве спектакля. Вирсаладзе разработал принципиально новый для балета подход «единой установки», который строится вокруг одной ключевой метафоры и сохраняет целостность на протяжении действия. Визуальный облик балета «Легенда о любви» строится на сочетании лаконичности и восточной образности, насыщенной символикой, углубляющей смысл легендарного сюжета. Новаторская концепция единого образа (восточная книга), смелый отказ от шаблонной экзотики и предельная выразительность каждого визуального элемента обеспечили этой постановке долговечность.