MİL-MUĞAN İQTİSADİ RAYONUNDA ƏHALİNİN MƏŞĞULLUQ STRUKTURU VƏ ONUN SƏMƏRƏLİ TƏŞKİLİ YOLLARI
Xülasə
Əhalinin məşğulluq strukturunun formalaşması təsərrüfat sahələrinin inkişafı və bu sahələrdə çalışan insanların sayı ilə müəyyən edilir. Bu zaman təsərrüfatın inkişaf səviyyəsi də aparıcı amillərdən biri kimi özünü göstərir. Regionlarda kənd məskunlaşmasının aparıcı yer tutması, kənd təsərrüfatının inkişafı onunla əlaqəli olan sahələrin də məşğulluqda üstün yer tutmasına gətirib çıxarır. Müstəqilliyin ilk illərində başlanan çətinliklərin aradan qaldırılması üçün aparılan islahatlar hələlik regionlarda məşğulluq strukturuna ciddi təsir göstərə bilmir. Uzun illərdir ki, kənd təsərrüfatı məşğulluqda əsas yer tutur, baxmayaraq ki, bu sahə Ümumi daxili məhsul məhsullarının az bir hissəsini verir. Ona görə məşğulluğun səmərəli strukturuun təşkili üçün regionlarda, o cümlədən Mil-Muğan iqtisadi rayonunda yüngül və yeyinti sənayesi kimi əmək tutumlu sahələrin, xidmət sahələrinin əhəmiyyətinin artırılması, yeni obyektlər şəbəkəsinin və iş yerlərinin sayının çoxaldılmasına şərait yaradılması mühüm vəzifə kimi qarşıda durur. Bu istiqamətdə tədbirlərin elmi-nəzəri əsaslarının da işlənib hazırlanması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Tədqiqat zamanı iqtisadi rayonda əhalinin iş yerləri ilə təminatının vacibliyi göstərilir, onların demoqrafik potensiala uyğun olmasının əhəmiyyəti, onun strukturunun daimi olaraq yenidən qurulması istiqamətində tədbirlərin rolu, yeni açılan iş yerlərinin təsərrüfat sahələri üzrə paylanması müəyyən olunur. Məşğulluq strukturunun yenidən qurulması üçün məqalədə təkliflər hazırlanmışdır.
Abstract (EN)
The information of the employment structure of the population is determined by the development of economic sectors and the number of people working in these sectors. At the same time, the level of development of the economy also shows itself as one of the leading factors. The leading place of rural settlement in the regions and the development of agriculture lead to the fact that the sectors related to it also occupy a leading place in employment. The reforms carried out to eliminate the difficulties that began in the first years of independence have not yet been able to have a serious impact on the employment structure in the regions. For many years, agriculture has occupied a leading place in employment, although this sector provides a small part of gross domestic product. Therefore, in order to organize an effective employment structure, it is an important task to increase the importance of labor-intensive sectors such as light and food industries, service sectors, create a network of new facilities and create conditions for increasing the number of jobs in the regions, including the Mil-Mugan economic region. The development of scientific and theoretical foundations for measures in this direction is also of great importance. In the process of conducting the analysis, the importance of providing the population with jobs in the economic region is indicated, the importance of their compliance with the demographic potential, the role of measures aimed at constantly restructuring its structure, and the distribution of newly opened jobs across economic sectors are determined. The article presents proposals for restructuring the employment structure.
Резюме (RU)
Формирование структуры занятости населения определяется развитием экономических секторов и количеством людей, работающих в этих секторах. При этом уровень экономического развития также выступает в качестве одного из ведущих факторов. Ведующее место сельского населения в регионах, развитие сельского хозяйства приводит к ведущему месту связанных с ним секторов в сфере занятости. Реформы, проведенные для преодоления трудностей, начавшихся в первые годы независимости, пока не оказали серьезного влияния на структуру занятости в регионах. На протяжении многих лет сельское хозяйство является основным сектором занятости, хотя этот сектор обеспечивает лишь небольшую часть валового внутреннего продукта. Поэтому для организации эффективной структуры занятости важно повысить значимость трудоемких секторов, таких как легкая и пищевая промышленность, сфера услуг, а также создать условия для расширения сети новых предприятий и увеличения количества рабочих мест в регионах, в том числе в Миль-Муганском экономическом регионе. Большое значение также имеет разработка научно-теоретических основ мер в этом направлении. Исследование показывает важность обеспечения населения рабочими местами в экономическом регионе, важность их соответствия демографическому потенциалу, роль мер, направленных на перманентную перестройку его структуры, а также определяет распределение вновь открытых рабочих мест по секторам экономики. В статье разработаны предложения по перестройке структуры занятости.