Əsas səhifəJurnallarTədqiqatçılarElanlarƏlaqə
|
☰

NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ

MƏRKƏZİ ARAN İQTİSADİ RAYONUNDA KƏND MƏSKUNLAŞMASININ MÜASİR İNKİŞAF MEYİLLƏRİ

Seyidnisə Əliyeva(ORCID: 0000-0002-8271-4781)

İl: 2025 | Cildlər: 13 |Səhifə: 199-206

Xülasə

Kənd məskunlaşması ölkənin bütün regionlarını əhatə edir, əhalinin də yarıya qədəri bu məntəqələrdə yaşayır. Kəndlərin yerləşməsində su ehtiyatlarının olduğu ərazilərə yaxınlıq mühüm rol oynayır. Ona görə ki, düzənlik və dağətəyi ərazilərdə əkinçilik yalnız suvarma şəraitində mümkün olur. Kür-Araz ovalığının mərkəzi və qərb hissələrini tutan Mərkəzi Aran iqtisadi rayonunda da kənd məskunlaşmasının əhəmiyyəti böyükdür. İqtisadi rayona daxil olan inzibati rayonlarda əhalinin əsas hissəsi kəndlərdə məskunlaşır. Kənd yaşayış məntəqələrinin sayının çox olması ilə əlaqədar iqtisadi rayon ölkənin ən mühüm kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal edilən regionlarından biridir. Son vaxtlarda kənd əhalisi arasında təbii artımın aşağı düşməsi onun sayının artımının da azalmasına gətirib çıxarmışdır. Kəndlərdə məskunlaşan əhalinin sosial-mədəni ehtiyaclarının ödənilməsi, onların iş yerləri ilə təminatı, həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi vacib vəzifələr kimi qarşıda durur. Məqalədə iqtisadi rayonda kənd məskunlaşmasının müasir vəziyyəti, onun nizamlanması yolları, kəndlərin inkişaf problemləri tədqiq olunur.

article.keywords: iqtisadi rayon, kənd məskunlaşması, kənd əhalisi, kəndlərin qruplaşması, inzibati rayon

İstinadlar -

  1. AR əhalisinin 1999-cu il siyahıyaalınmasının yekunları. I cild. Əhalinin sayı, cins yaş tərkibi. DSK, Bakı, 2000, 565 s.
  2. AR əhalisinin siyahıyaalınması. 2009-cu il. AR DSK. Statistik məcmuə, I cild. Əhalinin sayı, cins–yaş tərkibi. Bakı: 9 №-li kiçik müəssisə, 2010, 629 s.
  3. AR əhalisinin siyahıyaalınması - 2019, I cild, Əhalinin sayı, cins–yaş tərkibi. Bakı: Dövlət Statistika Komitəsi, 2022. 682 s.
  4. Azərbaycanın əhalisi - 2023. Bakı: Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi, 2024, 134 s.
  5. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri - 2023. Bakı: Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi, 2024, 617 s.
  6. Azәrbaycanın regionları. Statistik məcmuə. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı, 2023. 865 s.
  7. Azərbaycan Respublikasında kəndlərin demoqrafik inkişafı və kənd əhalisinin məskunlaşması problemləri. Baş red. Z.N.Eminov. Bakı, 2021. “OPTİMİST” MMC çap mərkəzi. 552 s.
  8. Eminov Z.N. Azərbaycanın əhalisi. Bakı.2005, Çıraq. 560 s.
  9. Eminov Z.N. Azərbaycan Respublikasının sosial-demoqrafik inkişafı və məşğulluq problemləri. “CN Poliqraf” MMC, Bakı, 2023, 451 səh.
  10. İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024. Bakı, DSK, 2024, 119 s.
  11. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. II cild. İqtisadi, sosial və siyasi coğrafiya. Bakı, 2015, 327 s.
  12. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. III cild. Regional coğrafiya. Bakı, 2015, 400 s.
  13. Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H., Eminov Z.N. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğrafiyası. Bakı: Çıraq, 2010, 416 s.
  14. Aran iqtisadi rayonunda demoqrafik inkişaf problemləri və əhalinin məskunlaşması. Baş red. Z.N.Eminov. Bakı, “Region Press”MMC, 2022, 350 s.