SİNİR SİSTEMİNİN ANADANGƏLMƏ İNKİŞAF QÜSURLARI
Xülasə
Embrional inkişaf dövründə, müxtəlif səbəblərdən, rüşeymin üzv və toxumalarının qeyri-normal quruluş alması və funksiyasının pozulması nəticəsində anadangəlmə inkişaf qüsurları əmələ gəlir. Yenidoğulmuşların 3-5%-də, 10-15 yaşlarında olan uşaqların isə 15%-də bu və ya digər formada inkişaf qüsurları aşkar edilir. İrsiyyətin daşıyıcısı olan ən kiçik effektlər konkret bir gen, hətta genlər qrupu tərəfindən deyil, on minlərlə genin summar effektinin təsiri ilə idarə olunur. 60-80% hallarda anadangəlmə inkişaf qüsurlarının səbəblərini hələ də aydınlaşdırmaq mümkün olmur. Baş beynin, kəllə sümüklərinin, onurğa beyninin, fəqərə sütunun anadangəlmə inkişaf qüsurlarından ən çox akraniya, anensefaliya, ön və arxa beyin dəbəlikləri, hidrosefaliya, mikrosefaliya, kraniostenoz və onurğa beyninin dəvəlikləri rast gəlinir. Bu inkişaf qüsurlarının kiçik bir qismi, bu və ya digər dərəcədə, cərrahi yolla korreksiya olunur, qalanları isə ya həyat qabiliyyəti olmayıb qısa müddətdə tələf olurlar, ya da ömür boyu ağır əlilliyə və kənar şəxslərin qulluğuna ehtiyacları olur. Ona görə də sinir sisteminin anadangəlmə inkişaf qüsurlarının erkən diaqnostikası və belə ağır inkişaf qüsurları ilə uşaqların doğulmasının qarşısının alınması vacib tibbi-sosial məsələdir.