BOLQAR/BULQARLARDA QƏDİM TÜRK MİFİNİN NAXÇIVAN TOPONİMLƏRİNDƏ İZLƏRİ

Məqalədə əski türk mifik təfəkküründə xüsusi yeri olan bolqarlarda qədim türk mifinin Naxçıvan ərazisi toponimlərindəki izlərindən bəhs olunur. Tədqiqatlarda da adı keçən Bolqar mifinin tarixi m.ö. II-I minilliklərə söykənməklə, digər türklərdə də xatırlanmaqla, ərazi toponimik adlarında günümüzə qədər qalmışdır. Bu qədim miflərin Naxçıvan toponimlərində izi indiyədək Azərbaycan və türk alimləri tərəfindən tədqiq edilməmiş və onlarla bağlı Tanrı adının izahı verilməmişdir. Məqalədə qədim Naxçıvan ərazisi toponimik sistemindəki oykonimik adlarda Bolqar mifik adları dil və tarixi faktlar əsasında təsdiq edilir. Bu mifi daşıyan tayfalar demək olar ki, Naxçıvanın bütün toponimik sistemi oykonim, oronim, hidronimlərində də ilkin bolqar mifi variantında təkrarlanır.
Bolqar türk mifinin prototürklərlə bağlı adlarda qalması bu mifik inancın qədimliyini sübut edir. İstər Naxçıvan, istərsə də digər türklərdə bu adın yeri məqalədə elmi faktlarla əsaslandırılır.

The article deals with the traces of Bolqar ancient Turkic myth which has a special place in the Turkic mythic thinking, in the toponimist of Nakhchivan territory. The history of the Bolqar myth, mentioned in the researches belongs to the II-I millennium BC and is kept in the territorial toponimist names till today. Azerbaijani and Turkish, scientists, have not investigated the trace of this ancient myth in Nakhchivani toponimist and the explanations of related names have not been given. In the article the Bolqar name in the oykonim, oronim, and hydronium of the ancient Nakhchivan territory toponimist is proved on the bases of linguistic and historical facts. This myth is almost repeated in the initial Bolqar variant of oykonim, oronym, hydroniums of the toponimist system.
The preservation of Bolqar name in the proto¬¬turkish names confirms the antiquity of this mythic belief. The place of this name both in Nakhchivan, and in other Turks is alleged on the basis of the scientific facts in the article.

В статье говорится о следи древнего Болгарского мифа на территории Нахчыванских топонимах, который занимает особые месты в древнеюркской мифологии. В исследованиях история Тенгри Иммерия, Камир, Гамар kиммеров которая относится к II-I тысячелетию до н.э. и вспоминается и в других тюрках, оставили свои следы в топонимах территории Нахчывана до нашего дня. Связы Нахчыванской земли с этими мифами, до тех пор не были исследованы азербайджанскими и тюркскими учеными и не анализированы значение имен Тенгри. В статье миф болгаров на территории Нахчыванских ойконимах подтверждены на основе исторических фактов. Племени носившие этих мифов повторяются вообше во всех топонимических системах, в ойконимах, оронимах, и гидронимах Нахчывана.
Существование топонимы с именем болгарских тюрков подтверждает древность веровании этого мифа. Места этого имена в тюрках Азербайджана, Нахчывана, в том числе и в других тюрках обосновывается научными фактами.