KONTEKST ANLAYIŞININ PRAQMATİK TƏHLİLİNƏ DAİR
DOI: Təyin edilməyib
DİL:
AZƏRBAYCANCA
Xülasə
AZƏRBAYCANCA
279 söz
Məlumdur ki, insanlar müxtəlif ictimai davranışlarını şifahi və ya yazılı formada həyata keçirə bilirlər. Nitq prosesi qayda və prinsiplər əsasında reallaşır və bu qayda və prinsipləri nəzərdən keçirdikdə, praqmatik istifadə şərtləri gündəmə gəlir. Praqmatika dilin kontekstdən asılı şəkildə öyrənilməsini və dilin kontekstdə nəzərdə tutulan şərtləri ödəyərək necə təzahür etməsini araşdırmağın vacib olduğunu iddia edir. Bu baxımdan məqalədə kontekst və praqmatika arasındakı bağlılıq təhlil olunur və araşdırılır. Ümumilikdə, bu sahədə aparılmış tədqiqatların təhlili göstərir ki, kontekst statik deyil, məna yaratma proseslərinin fəal iştirakçısıdır. Tədqiqatçılar linqvistik, koqnitiv, sosial-mədəni və situativ parametrlərə malik olan kontekstin çoxqatlı təbiətə sahib olduğunu xüsusi olaraq vurğulamışlar. Kontekstin bu cür qavranılması və tətbiq edilməsi mədəniyyətlərarası ünsiyyət, xarici dillərin tədrisi və süni intellekt kimi sahələr üçün əhəmiyyətli təsirə malik ola bilər. Tədqiqatlar davam etdikcə kontekst və praqmatika arasındakı qarşılıqlı əlaqənin təhlili insanlararası ünsiyyətin mürəkkəbliklərini açmağa xidmət edə bilər. Əldə olunmuş bu nəticələrdən xarici dilin tədrisi, mədəniyyətlərarası ünsiyyət və təbii dil emalı kimi sahələrdə istifadə oluna bilər.
Açar sözlər
#kontekst, praqmatika, linqvistik, qeyri-linqvistik, deyim, məzmun
Bu məqalə Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisenziyası ilə qorunur. Bu lisenziya orijinal müəllif və mənbəyə istinad vermək şərtilə materialın kopyalanması, paylaşılması, adaptasiya edilməsi və yenidən paylanmasına icazə verir.
KONTEKST ANLAYIŞININ PRAQMATİK TƏHLİLİNƏ DAİR
XÜLASƏ
Məlumdur ki, insanlar müxtəlif ictimai davranışlarını şifahi və ya yazılı formada həyata keçirə bilirlər. Nitq prosesi qayda və prinsiplər əsasında reallaşır və bu qayda və prinsipləri nəzərdən keçirdikdə, praqmatik istifadə şərtləri gündəmə gəlir. Praqmatika dilin kontekstdən asılı şəkildə öyrənilməsini və dilin kontekstdə nəzərdə tutulan şərtləri ödəyərək necə təzahür etməsini araşdırmağın vacib olduğunu iddia edir. Bu baxımdan məqalədə kontekst və praqmatika arasındakı bağlılıq təhlil olunur və araşdırılır. Ümumilikdə, bu sahədə aparılmış tədqiqatların təhlili göstərir ki, kontekst statik deyil, məna yaratma proseslərinin fəal iştirakçısıdır. Tədqiqatçılar linqvistik, koqnitiv, sosial-mədəni və situativ parametrlərə malik olan kontekstin çoxqatlı təbiətə sahib olduğunu xüsusi olaraq vurğulamışlar. Kontekstin bu cür qavranılması və tətbiq edilməsi mədəniyyətlərarası ünsiyyət, xarici dillərin tədrisi və süni intellekt kimi sahələr üçün əhəmiyyətli təsirə malik ola bilər. Tədqiqatlar davam etdikcə kontekst və praqmatika arasındakı qarşılıqlı əlaqənin təhlili insanlararası ünsiyyətin mürəkkəbliklərini açmağa xidmət edə bilər. Əldə olunmuş bu nəticələrdən xarici dilin tədrisi, mədəniyyətlərarası ünsiyyət və təbii dil emalı kimi sahələrdə istifadə oluna bilər.
AÇAR SÖZLƏR
kontekst, praqmatika, linqvistik, qeyri-linqvistik, deyim, məzmun
Ədəbiyyat Siyahısı (1)
- 1.Bach, K., & Harnish, R. M. (1979). Linguistic communication and speech acts. MIT Press. 2.Dash, N. S. (2008). Context and Contextual Word Meaning. SKSE Journal of Theoretical Linguistic, 21–31. 3.Dijk, T. A. Van. (2009). Context Theory and the Fo- undation of Pragmatics. Nihongoyouron Gak- kai, 10: 1–13. 4.Fillmore, C. J. (1997). Lectures on deixis. CSLI Publications. 5.Halliday, M.A.K. & Hasan, R. (1976). Cohesion in English. London: Longman. 6.Harmer, J. (2007). How to Teach English, Edinburgh: Pearson Education Limited. 7.Huang, Y. (2014). Pragmatics. Oxford University Press. 8.Jiangli, Su. (2021). Context and Pragmatics. In: Education Quarterly Reviews, Vol.4, No.4, 392-396. DOI: 10.31014/aior.1993.04.04.401 9.Jurafsky, D., & Martin, J. H. (2023). Speech and language processing (3rd ed.). Pearson. 10.Mey, J. L. (2001). Pragmatics: an Introduction. Massachussetts: Blackwell Publishers Limited. 11.Moyer, Melissa G. (1996) Pragmatics, the state of the art: a talk with Jef Verschueren. Links & Letters, 12-140. 12.Nunan, D. (1993). Introducing Discourse Analysis London: The Penguin Group. 13.Poznan, Roman Kopytko. (2004) What is wrong with modern accounts of context in linguistics. Views, Sept, 45-60. 14.Richard, J.C. dan R. Schmidt. (2002) Longman Dictionary of Language Teaching and Applied Linguistics, ( 3rd edition). London: Pearson Education Limited. 15.Song, L. (2010). The Role of Context in Discourse Analysis. Journal of Language Teaching and Research, 1 (6): 876-879. https://doi.org/10. 4304/jltr.1.6.876-879 16.Van Dijk, Tenu A. (2008) Context Theory and the Foundation of Pragmatics. 10, 1- 13. 17.Verhagen, A. (1977). Context, Meaning, and Interpretation in a Practical Approach to Linguistics. Sage. 18.Wolf, G. (1989). Malinowski’s Context of Situation. Language and Communication, Vol. 9, No.4, 259- 267.
Məqaləyə İstinad Formatları
APA 7TH EDITION
Putayeva, E. (). KONTEKST ANLAYIŞININ PRAQMATİK TƏHLİLİNƏ DAİR. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ, 12(2), 1-10.
VANCOUVER
Putayeva E. KONTEKST ANLAYIŞININ PRAQMATİK TƏHLİLİNƏ DAİR. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ. ;12(2):1-10.
CHICAGO MANUAL OF STYLE
Putayeva, Elnarə. "KONTEKST ANLAYIŞININ PRAQMATİK TƏHLİLİNƏ DAİR." NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ 12, no. 2 (): 1-10.