MAGİSTRANT PEDAQOQLARIN PEŞƏ KOMPETENSİYALARININ FORMALAŞMASINDA MAGİSTR DİSSERTASİYASININ ROLU

Məqalədə magistrant pedaqoqların peşə kompetensiyalarının formalaşmasında magistr dissertasiyasının rolundan bəhs edilir. Magistrantların elmi tədqiqatçılıq fəaliyyətinin təzahürü olan magistr dissertasiyası tələbənin peşə hazırlığının səviyyəsini, onun müstəqil elmi tədqiqatlar aparmaq və peşə fəaliyyəti sahəsində praktiki problemləri həll etmək bacarığını göstərən yekun ixtisas işidir. Magistr dissertasiyası magistratura proqramının sonunda magistrantın hazırlı¬ğının keyfiyyətinin ayrılmaz göstəricisidir. Bu fəaliyyət növü müəllifin nəzəri bilik potensialını, müxtəlif anlayış və nəzəriyyələri şərh etmək bacarığını, tədqiq edilən problemin yaradıcı şəkildə qavramaq bacarığını və ixtisas üzrə bilik səviyyəsini, potensialını göstərmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Magistr dissertasiyasının yazılması üçün magistrantdan tələb olunan magistratura hazırlığı istiqamətində nəzəri və praktiki biliklərin sistemləşdiril¬məsi, möhkəmləndirilməsi və genişləndirilməsi, onların konkret tədqiqat problem¬ləri¬nin həllində tətbiqi; tədqiq olunan psixoloji hadisə və ya prosesin elmi ideyasını və mahiyyətini əsaslandır-maq üçün nəzəri tədqiqatların aparılması; müstəqil iş aparmaq bacarıqlarının nümayiş etdirilməsi, tədqiq olunan psixoloji hadisə və ya prosesin təhlilini təmin edən metodların əsaslandırılması və istifadəsi, onun inkişaf meyllərinin və qanunauyğunluqlarının müəyyən edilməsi; tədqiq olunan psixoloji hadisənin və ya prosesin təkmilləşdirilməsi və inkişafı üçün konkret təkliflərin hazırlanması; magistrantın təhsil və ya elmi müəssisədə müstəqil işləməyə hazır olduğunu nümayiş etdirə bilməsinə dair fikirlər məqalədə şərh edilmişdir. Məqalədə magistir dissertasiyasının tərtibinə veriliən tələblər, dissertasi¬yanın hazırlanması prosesi dövründə magistrantda formalaşması zəruri olan kompetensi¬yalar, elmi rəhbərin magistir dissertasiyasının hazırlanmasında rolu və funksiyaları, dissertasiyanın hazırlanmasında ixtisas üzrə təhsil proqramında nəzərdə tutulmuş kompenesiyalar və digər məsələlər təhlilə cəlb edilmişdir.

The article considers the role of the master's thesis in the formation of professional competencies of graduates of pedagogical universities. The master's thesis, which is a manifestation of the research activities of postgraduate students, is a final specialized work demonstrating the level of professional training of the student, his or her ability to conduct independent scientific research and solve practical problems in the field of professional activity. The master's thesis is an integral indicator of the quality of a graduate's preparation upon completion of the master's program. This type of activity is designed to demonstrate the theoretical potential of the author's knowledge, the ability to interpret various concepts and theories, the ability to creatively perceive the problem under study, the level of knowledge and potential in the specialty. Systematization, consolidation and expansion of theoretical and practical knowledge necessary for a postgraduate student in the direction of master's training to write a master's thesis, and their application in solving specific scientific problems; conducting theoretical research in order to substantiate a scientific idea and the essence of the psychological phenomenon or process under study; demonstration of the ability to conduct independent work, substantiation and use of methods that ensure the analysis of the psychological phenomenon or process being studied, identification of trends and patterns of its development; preparation of specific proposals for the improvement and development of the psychological phenomenon or process being studied; The article substantiates the idea that a postgraduate student should be able to demonstrate readiness for independent work in an educational or scientific institution. The article analyzes the requirements for the preparation of a master's thesis, the competencies that must be developed in a master's student during the preparation of the dissertation, the role and functions of the supervisor in the preparation of a master's thesis, the competencies provided for by the educational program of the specialty in the preparation of the dissertation, and other issues.

В статье рассматривается роль магистерской диссертации в формировании профессиональных компетенций выпускников педагогических вузов. Магистерская диссертация, являющаяся проявлением научно-исследовательской деятельности аспирантов, представляет собой выпускную специализированную работу, демонстрирующую уровень профессиональной подготовки студента, его способность к проведению самостоятельных научных исследований и решению практических задач в сфере профессиональной деятельности. Магистерская диссертация является интегральным показателем качества подготовки выпускника по окончании магистратуры. Данный вид деятельности призван продемонстрировать теоретический потенциал знаний автора, умение интерпретировать различные концепции и теории, способность творчески воспринимать изучаемую проблему, уровень знаний и потенциал по специальности.
Систематизация, закрепление и расширение теоретических и практических знаний, необходимых аспиранту по направлению подготовки магистра для написания магистерской диссертации, и их применение при решении конкретных научных задач; проведение теоретических исследований с целью обоснования научной идеи и сущности изучаемого психологического явления или процесса; проявление умения вести самостоятельную работу, обоснование и использование методов, обеспечивающих анализ изучаемого психологического явления или процесса, выявление тенденций и закономерностей его развития; подготовка конкретных предложений по совершенствованию и развитию изучаемого психологического явления или процесса; В статье обосновывается мысль о том, что аспирант должен уметь продемонстрировать готовность к самостоятельной работе в образовательном или научном учреждении.
В статье анализируются требования к подготовке магистерской диссертации, компетенции, которые необходимо сформировать у магистра в процессе подготовки диссертации, роль и функции научного руководителя при подготовке магистерской диссертации, компетенции, предусмотренные образовательной программой специальности при подготовке диссертации, и другие вопросы.