FEİL ZAMAN FORMALARI İNGİLİS MƏTNLƏRİNDƏ KOHEZİYA VASİTƏSİ KİMİ

Cild 18, Say 4, 2025, səh. 30-33
Göndərildi: 19.12.2025 Qəbul edildi: 19.12.2025 Dərc edildi: 19.12.2025
DOI: Təyin edilməyib DİL: AZƏRBAYCAN DILI
Müəlliflər
Birgül Əsədova
Naxçıvan Dövlət Universiteti
AZERBAIJAN
Xülasə
AZƏRBAYCANCA 264 söz
Mətn koheziyası yazının müxtəlif hissələri arasında məna və struktur əlaqəsini yaradan açar elementlərdən biridir. Məlumdur ki, feil zaman formaları hadisələr arasında ardıcıllığı təmin etməklə məna bütövlüyünü qoruyur və oxucu üçün anlaşıqlığı artırır. Bu məqalə ingilis dilində mətn koheziyasının təmin olunmasında feil zaman formalarının rolunu araşdırır. Araşdırma deskriptiv və analitik metodlarla aparılmış, material olaraq akademik esselər, bədii mətnlər və tələbə yazıları seçilmişdir. Təhlil nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, keçmiş sadə zaman (past simple) forması mətnin ardıcıllığını qorumaqda mühim rol oynayır. Digər tərəfdən, indiki bitmiş zaman (present perfect) forması isə keçmişdə baş vermiş hadisələri indiki vəziyyətlə əlaqələndirərək semantik əlaqəni daha da gücləndirir. Azərbaycan, rus və ingilis müəlliflərinin nəzəri yanaşmalarının müqayisəli təhlili bir daha sübut edir ki, feil zamanlarının məqsədyönlü və kontekstə uyğun istifadəsi mətnin qrammatik və semantik bütövlüyünü təmin edir. Ümumilikdə, feil zamanlarının düzgün istifadəsinin mətnin əlaqəliliyi, ardıcıllığını və oxunaqlılığını artıran əsas qrammatik amillərdən biridir.
Açar sözlər
#feil zaman formaları, mətn koheziyası, qrammatik əlaqə, ardıcıllıq, semantik birlik.
CC BY 4.0

Bu məqalə Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisenziyası ilə qorunur. Bu lisenziya orijinal müəllif və mənbəyə istinad vermək şərtilə materialın kopyalanması, paylaşılması, adaptasiya edilməsi və yenidən paylanmasına icazə verir.

FEİL ZAMAN FORMALARI İNGİLİS MƏTNLƏRİNDƏ KOHEZİYA VASİTƏSİ KİMİ

Birgül Əsədova
XÜLASƏ
Mətn koheziyası yazının müxtəlif hissələri arasında məna və struktur əlaqəsini yaradan açar elementlərdən biridir. Məlumdur ki, feil zaman formaları hadisələr arasında ardıcıllığı təmin etməklə məna bütövlüyünü qoruyur və oxucu üçün anlaşıqlığı artırır. Bu məqalə ingilis dilində mətn koheziyasının təmin olunmasında feil zaman formalarının rolunu araşdırır. Araşdırma deskriptiv və analitik metodlarla aparılmış, material olaraq akademik esselər, bədii mətnlər və tələbə yazıları seçilmişdir. Təhlil nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, keçmiş sadə zaman (past simple) forması mətnin ardıcıllığını qorumaqda mühim rol oynayır. Digər tərəfdən, indiki bitmiş zaman (present perfect) forması isə keçmişdə baş vermiş hadisələri indiki vəziyyətlə əlaqələndirərək semantik əlaqəni daha da gücləndirir. Azərbaycan, rus və ingilis müəlliflərinin nəzəri yanaşmalarının müqayisəli təhlili bir daha sübut edir ki, feil zamanlarının məqsədyönlü və kontekstə uyğun istifadəsi mətnin qrammatik və semantik bütövlüyünü təmin edir. Ümumilikdə, feil zamanlarının düzgün istifadəsinin mətnin əlaqəliliyi, ardıcıllığını və oxunaqlılığını artıran əsas qrammatik amillərdən biridir.
AÇAR SÖZLƏR
feil zaman formaları, mətn koheziyası, qrammatik əlaqə, ardıcıllıq, semantik birlik.
Ədəbiyyat Siyahısı (5)
  1. Adejare, R. A. (2022). Revisiting the description of tense in English. International Journal of English Linguistics, 12(4), 44–53. https://doi.org/10.5539/ijel.v12n4p44
  2. Cabbarova, G., & Nəbiyeva, S. (2019). Müasir İngilis dilində qrammatik materialın tədrisi metodikası. Filologiya məsələləri, (13), 61–66.
  3. Halliday, M. A. K., & Hasan, R. (1976). Cohesion in English. London. Longman.
  4. Həsənova, G. (2014). Feil zamanlarının müqayisəli tipologiyası. Bakı: Elm və Təhsil.
  5. Жучкова, И. И. (2014). О сущности и специфике использования терминов «cohesion» (связность) и «coherence» (цельность) в англоязычном и русском языкознании. Вектор науки ТГУ, 3(29), 155–159. https://vektornaukitech.ru/jour/article/view/649/613
Məqaləyə İstinad Formatları
APA 7TH EDITION
Əsədova, B. (2025). FEİL ZAMAN FORMALARI İNGİLİS MƏTNLƏRİNDƏ KOHEZİYA VASİTƏSİ KİMİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ, 18(4), 30-33.
VANCOUVER
Əsədova B. FEİL ZAMAN FORMALARI İNGİLİS MƏTNLƏRİNDƏ KOHEZİYA VASİTƏSİ KİMİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ. 2025;18(4):30-33.
CHICAGO MANUAL OF STYLE
Əsədova, Birgül. "FEİL ZAMAN FORMALARI İNGİLİS MƏTNLƏRİNDƏ KOHEZİYA VASİTƏSİ KİMİ." NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ 18, no. 4 (2025): 30-33.