MƏRKƏZİ ARAN İQTİSADİ RAYONUNDA KƏND MƏSKUNLAŞMASININ MÜASİR İNKİŞAF MEYİLLƏRİ

Kənd məskunlaşması ölkənin bütün regionlarını əhatə edir, əhalinin də yarıya qədəri bu məntəqələrdə yaşayır. Kəndlərin yerləşməsində su ehtiyatlarının olduğu ərazilərə yaxınlıq mühüm rol oynayır. Ona görə ki, düzənlik və dağətəyi ərazilərdə əkinçilik yalnız suvarma şəraitində mümkün olur. Kür-Araz ovalığının mərkəzi və qərb hissələrini tutan Mərkəzi Aran iqtisadi rayonunda da kənd məskunlaşmasının əhəmiyyəti böyükdür. İqtisadi rayona daxil olan inzibati rayonlarda əhalinin əsas hissəsi kəndlərdə məskunlaşır. Kənd yaşayış məntəqələrinin sayının çox olması ilə əlaqədar iqtisadi rayon ölkənin ən mühüm kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal edilən regionlarından biridir.
Son vaxtlarda kənd əhalisi arasında təbii artımın aşağı düşməsi onun sayının artımının da azalmasına gətirib çıxarmışdır. Kəndlərdə məskunlaşan əhalinin sosial-mədəni ehtiyaclarının ödənilməsi, onların iş yerləri ilə təminatı, həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi vacib vəzifələr kimi qarşıda durur.
Məqalədə iqtisadi rayonda kənd məskunlaşmasının müasir vəziyyəti, onun nizamlanması yolları, kəndlərin inkişaf problemləri tədqiq olunur.

Rural settlement covers all regions of the country, with nearly half of the population residing in these areas. The proximity of villages to water resources plays a crucial role in their location, as agriculture in lowland and foothill areas is possible only under irrigation conditions. Rural settlement is of great importance in the Central Aran economic region, which occupies the central and western parts of the Kura-Araz lowland. In the administrative districts within this economic region, the majority of the population lives in villages. Due to the large number of rural settlements, this economic region is one of the country’s most important agricultural production areas.
Recently, the decline in the natural population growth rate in rural areas has led to a slowdown in population increase. Addressing the social and cultural needs of the rural population, ensuring employment opportunities, and improving living standards are key challenges.
This article examines the current state of rural settlement in the economic region, the ways to regulate it, and the development problems of villages.

Сельское расселения охватывают все регионы страны, в них проживает до половины населения. Важную роль в развитии сел играет близость к регионам с водными ресурсами. Потому что земледелие на равнинах и предгорьях возможно только в условиях орошения. В Центрально-Аранском экономическом районе, занимающем центральную и западную части Кура-Аразской низменности, большое значение имеет также сельское расселение. В административных районах, входящих в состав экономического района, основная часть населения проживает в сельской местности. Благодаря большому количеству сельских населенных пунктов экономический район является одним из важнейших регионов страны по производству сельскохозяйственной продукции.
В последнее время снижение естественного прироста сельского населения привело к снижению темпов роста его численности. Важнейшими задачами являются удовлетворение социальных и культурных потребностей населения, проживающего в сельской местности, обеспечение его занятости, повышение уровня жизни.
В статье рассматриваются современное состояние сельского расселения в экономическом районе, пути его регулирования, проблемы развития села.