BƏDİİ TƏRCÜMƏ VƏ RUS DİLİNDƏ MODAL SÖZLƏRİN TƏRCÜMƏYƏ TƏSİRİ
DOI: Təyin edilməyib
DİL:
AZ
Xülasə
AZƏRBAYCANCA
305 söz
Tərcümə çox qədim insan fəaliyyətidir və mədəniyyətlərarası əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynamışdır. Tərcüməçilik sənəti, müxtəlif dillərin yayıldığı və vahid ünsiyyət dilinin olmadığı dövrlərdə insanların bir-biri ilə anlaşmaq ehtiyacından yaranmışdır. Tarix boyu fərqli xalqlar arasında bilik və informasiya mübadiləsi tərcümə vasitəsilə mümkün olmuşdur. Tərcüməçi bir neçə dili bilməklə yanaşı, həm də mədəni fərqləri dərk edərək vasitəçi rolunu oynayır. Müasir dövrdə eyni dil ailələrinə aid dillər arasında tərcümə etmək daha asan olsa da, müxtəlif dil ailələrinə mənsub olan dillər, məsələn, Azərbaycan və rus dilləri arasında tərcümə xüsusi bacarıq tələb edir. Bu məqalədə bədii tərcümənin xüsusiyyətləri, tərcümə prosesində qarşıya çıxan çətinliklər və rus dilində modal sözlərin istifadəsi araşdırılmışdır. Modal sözlərin tərcümədə oynadığı rol və onların Azərbaycan dilində qarşılıqlarının müəyyənləşdirilməsi məsələsi xüsusi diqqət mərkəzindədir. Bu aspektlərin təhlili tərcümə prosesində daha dəqiq və ifadəli nəticələr əldə etməyə kömək edir. Beləliklə, məqalədə dilçilik və tərcüməşünaslıq baxımından əhəmiyyətli məsələlər işıqlandırılmışdır.
Açar sözlər
#tərcümə
#modal söz
#dil
#ünsiyyət
#leksik
Bu məqalə Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisenziyası ilə qorunur. Bu lisenziya orijinal müəllif və mənbəyə istinad vermək şərtilə materialın kopyalanması, paylaşılması, adaptasiya edilməsi və yenidən paylanmasına icazə verir.
BƏDİİ TƏRCÜMƏ VƏ RUS DİLİNDƏ MODAL SÖZLƏRİN TƏRCÜMƏYƏ TƏSİRİ
XÜLASƏ
Tərcümə çox qədim insan fəaliyyətidir və mədəniyyətlərarası əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynamışdır. Tərcüməçilik sənəti, müxtəlif dillərin yayıldığı və vahid ünsiyyət dilinin olmadığı dövrlərdə insanların bir-biri ilə anlaşmaq ehtiyacından yaranmışdır. Tarix boyu fərqli xalqlar arasında bilik və informasiya mübadiləsi tərcümə vasitəsilə mümkün olmuşdur. Tərcüməçi bir neçə dili bilməklə yanaşı, həm də mədəni fərqləri dərk edərək vasitəçi rolunu oynayır. Müasir dövrdə eyni dil ailələrinə aid dillər arasında tərcümə etmək daha asan olsa da, müxtəlif dil ailələrinə mənsub olan dillər, məsələn, Azərbaycan və rus dilləri arasında tərcümə xüsusi bacarıq tələb edir. Bu məqalədə bədii tərcümənin xüsusiyyətləri, tərcümə prosesində qarşıya çıxan çətinliklər və rus dilində modal sözlərin istifadəsi araşdırılmışdır. Modal sözlərin tərcümədə oynadığı rol və onların Azərbaycan dilində qarşılıqlarının müəyyənləşdirilməsi məsələsi xüsusi diqqət mərkəzindədir. Bu aspektlərin təhlili tərcümə prosesində daha dəqiq və ifadəli nəticələr əldə etməyə kömək edir. Beləliklə, məqalədə dilçilik və tərcüməşünaslıq baxımından əhəmiyyətli məsələlər işıqlandırılmışdır.
AÇAR SÖZLƏR
tərcümə
modal söz
dil
ünsiyyət
leksik
Ədəbiyyat Siyahısı (8)
- Brisse, Anni. «Tərcümə yeni dünya düzənində. Tərcüməçinin vəzifələrinə yeni bir nəzər», «Tərcümə və transmilli proseslər» mövzusunda keçirilmiş beynəlxalq konfransın plenar iclasındakı çıxışın mətni, Bakı 2005, «Dil və ədəbiyyat» jurnalı, №2(3), 2007.
- Федоров А.В. Основы общей теории перевода. М., Высшая школа, 1968.
- The Translator, V.14, #1, 2008, P.184 Boeri, Julie. A Narrative Account of the Babels vs. Naumann Controversy. Competing Perspectives on Activism in Conference Interpreting, point 6, p.p. 1- 51
- Bayramov Q.H. Azərbaycanda sinxron tərcümənin hazırkı vəziyyəti, YUNESKO-nun himayəsi altında təşkil olunmuş konfrans iştirakçılarının çıxışları, «Azərbaycan bədii tərcümə və ədəbi əlaqələr mərkəzi», Bakı, 2001
- Ермолович О.И. Имя собственное в тексте. «Сборник научных трудов». Выпуск 278. Смысл текста как объект перевода. М., 1988.
- Javid, B. Impact of socio-linguistic and socio-cultural factors on translation process. Sciences of Europe, (128).
- Javid, B. (2023). Grammatical aspects of translation in English and Azerbaijani. Research Retrieval and Academic Letters, (4).
- Sabir, B. J. (2023). Linguistic and cultural aspects of simultaneous translation. Progress in Science, (4).
Məqaləyə İstinad Formatları
APA 7TH EDITION
Məmmədova, M. (2025). BƏDİİ TƏRCÜMƏ VƏ RUS DİLİNDƏ MODAL SÖZLƏRİN TƏRCÜMƏYƏ TƏSİRİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ, 13(3), 48-52.
VANCOUVER
Məmmədova M. BƏDİİ TƏRCÜMƏ VƏ RUS DİLİNDƏ MODAL SÖZLƏRİN TƏRCÜMƏYƏ TƏSİRİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ. 2025;13(3):48-52.
CHICAGO MANUAL OF STYLE
Məmmədova, Məlahət. "BƏDİİ TƏRCÜMƏ VƏ RUS DİLİNDƏ MODAL SÖZLƏRİN TƏRCÜMƏYƏ TƏSİRİ." NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ 13, no. 3 (2025): 48-52.