ŞİRVAN-SALYAN İQTİSADİ RAYONUNDA SU EHTİYATLARINDAN İSTİFADƏ EDİLMƏSİNİN MÜASİR VƏZİYYƏTİ

CURRENT STATE OF WATER RESOURCE UTILIZATION IN THE SHIRVAN-SALYAN ECONOMIC REGION
СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ВОДНЫХ РЕСУРСОВ В ШИРВАН-САЛЬЯНСКОМ ЭКОНОМИЧЕСКОМ РАЙОНЕ
2025-ci il № 2 Cild (131), səh. 219-229
Göndərildi: 24.04.2025 Qəbul edildi: 10.06.2025 Dərc edildi: 27.06.2025
DOI: 10.64400/ndueej.057 DİL: AZƏRBAYCAN
Müəlliflər
Namin Eminov
AR ETN akad.H.Ə.Əliyev ad. Coğrafiya İnstitutu
AZERBAIJAN
Xülasə
AZƏRBAYCANCA 207 söz
Su ehtiyatlarının məhdud olduğu regionlarda onlardan səmərəli istifadə edilməsi vacibdir. Son vaxtlarda baş verən qlobal iqlim dəyişmələri və istiləşmə, yağıntıların əksər ərazilərdə azalması çaylarda da su sərfini öz mənfi təsirini göstərir. Xüsusilə Şirvan-Salyan iqtisadi rayonu kimi kənd təsərrüfatında suvarma suyuna böyük tələbat olan ərazilərdə bu sahədə ciddi çətinliklər yaranmışdır.
Ölkənin əsas su arteriyaları olan Kür və Araz çayları buradan keçsə də, 2019-2022-ci illərdə yarana su təminatı problemi çayların aşağı axarlarında çətinliklər yaratmışdır. Bunları nəzərə alaraq regionda olan su ehtiyatlarının, onlardan istifadə edilməsinin müasir vəziyyətinin qiymətləndirilməsi və qənaətli istifadə yollarının müəyyən edilməsi, onların elmi-nəzərə əsaslarının tədqiqi vacibdir.
Məqalədə Şirvan-Salyan iqtisadi rayonunda mövcud su ehtiyatları, onların götürülən suların istifadə sahələri göstərilir, yeni suvarma üsuluna keçidin vacibliyi əsaslandırılır.
ENGLISH 142 words
In regions with limited water resources, efficient utilization of these resources is crucial. Recent global climate changes and warming trends, accompanied by reduced precipitation in many areas, have negatively impacted river water flow volumes. Serious challenges have emerged, especially in regions like the Shirvan-Salyan economic region, where agriculture heavily relies on irrigation water.
Despite the fact that the Kur and Araz rivers, the country's main water arteries, flow through this region, water supply issues experienced between 2019 and 2022 have significantly complicated conditions in the downstream sections. Considering these circumstances, assessing the current state of regional water resources, evaluating their usage patterns, identifying economical utilization methods, and studying their scientific-theoretical foundations have become critically important tasks.
This article examines existing water resources in the Shirvan-Salyan economic region, highlights the sectors where withdrawn waters are utilized, and provides justification for transitioning to modern irrigation methods.
РУССКИЙ 131 слов
В регионах, где водные ресурсы ограничены, важно использовать их эффективно. Наблюдавшиеся в последние годы глобальное изменение климата и потепление, а также уменьшение количества осадков в большинстве районов страны оказывают негативное влияние на потребление воды в реках. Особенно в регионах с высокой потребностью сельского хозяйства в оросительной воде, таких как Ширван-Сальянский экономический район, в этой сфере возникают серьезные трудности.
Хотя здесь протекают реки Кура и Араз — главные водные артерии страны, проблема с водоснабжением, возникшая в 2019–2022 годах, привела к трудностям в нижнем течении рек. Учитывая это, важно оценить современное состояние водных ресурсов региона, их использование и определить рациональные методы их использования, а также изучить их научно-теоретические основы.
В статье показаны имеющиеся водные ресурсы Ширвано-Сальянского экономического района, сферы использования забираемой из них воды, а также обосновывается важность перехода на новый способ орошения.
Açar sözlər
#su ehtiyatları #çaylar #göllər #suvarma kanalları #suvarma əkinçiliyi #inzibati rayonlar
CC BY 4.0

Bu məqalə Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisenziyası ilə qorunur. Bu lisenziya orijinal müəllif və mənbəyə istinad vermək şərtilə materialın kopyalanması, paylaşılması, adaptasiya edilməsi və yenidən paylanmasına icazə verir.

ŞİRVAN-SALYAN İQTİSADİ RAYONUNDA SU EHTİYATLARINDAN İSTİFADƏ EDİLMƏSİNİN MÜASİR VƏZİYYƏTİ

CURRENT STATE OF WATER RESOURCE UTILIZATION IN THE SHIRVAN-SALYAN ECONOMIC REGION
СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ВОДНЫХ РЕСУРСОВ В ШИРВАН-САЛЬЯНСКОМ ЭКОНОМИЧЕСКОМ РАЙОНЕ
Namin Eminov | DOI: 10.64400/ndueej.057
XÜLASƏ
Su ehtiyatlarının məhdud olduğu regionlarda onlardan səmərəli istifadə edilməsi vacibdir. Son vaxtlarda baş verən qlobal iqlim dəyişmələri və istiləşmə, yağıntıların əksər ərazilərdə azalması çaylarda da su sərfini öz mənfi təsirini göstərir. Xüsusilə Şirvan-Salyan iqtisadi rayonu kimi kənd təsərrüfatında suvarma suyuna böyük tələbat olan ərazilərdə bu sahədə ciddi çətinliklər yaranmışdır.
Ölkənin əsas su arteriyaları olan Kür və Araz çayları buradan keçsə də, 2019-2022-ci illərdə yarana su təminatı problemi çayların aşağı axarlarında çətinliklər yaratmışdır. Bunları nəzərə alaraq regionda olan su ehtiyatlarının, onlardan istifadə edilməsinin müasir vəziyyətinin qiymətləndirilməsi və qənaətli istifadə yollarının müəyyən edilməsi, onların elmi-nəzərə əsaslarının tədqiqi vacibdir.
Məqalədə Şirvan-Salyan iqtisadi rayonunda mövcud su ehtiyatları, onların götürülən suların istifadə sahələri göstərilir, yeni suvarma üsuluna keçidin vacibliyi əsaslandırılır.
ABSTRACT
In regions with limited water resources, efficient utilization of these resources is crucial. Recent global climate changes and warming trends, accompanied by reduced precipitation in many areas, have negatively impacted river water flow volumes. Serious challenges have emerged, especially in regions like the Shirvan-Salyan economic region, where agriculture heavily relies on irrigation water.
Despite the fact that the Kur and Araz rivers, the country's main water arteries, flow through this region, water supply issues experienced between 2019 and 2022 have significantly complicated conditions in the downstream sections. Considering these circumstances, assessing the current state of regional water resources, evaluating their usage patterns, identifying economical utilization methods, and studying their scientific-theoretical foundations have become critically important tasks.
This article examines existing water resources in the Shirvan-Salyan economic region, highlights the sectors where withdrawn waters are utilized, and provides justification for transitioning to modern irrigation methods.
АННОТАЦИЯ
В регионах, где водные ресурсы ограничены, важно использовать их эффективно. Наблюдавшиеся в последние годы глобальное изменение климата и потепление, а также уменьшение количества осадков в большинстве районов страны оказывают негативное влияние на потребление воды в реках. Особенно в регионах с высокой потребностью сельского хозяйства в оросительной воде, таких как Ширван-Сальянский экономический район, в этой сфере возникают серьезные трудности.
Хотя здесь протекают реки Кура и Араз — главные водные артерии страны, проблема с водоснабжением, возникшая в 2019–2022 годах, привела к трудностям в нижнем течении рек. Учитывая это, важно оценить современное состояние водных ресурсов региона, их использование и определить рациональные методы их использования, а также изучить их научно-теоретические основы.
В статье показаны имеющиеся водные ресурсы Ширвано-Сальянского экономического района, сферы использования забираемой из них воды, а также обосновывается важность перехода на новый способ орошения.
AÇAR SÖZLƏR
su ehtiyatları çaylar göllər suvarma kanalları suvarma əkinçiliyi inzibati rayonlar
Ədəbiyyat Siyahısı (15)
  1. Azәrbaycanın regionları - 2023. Statistik məcmuə. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı, 2024. 849 s.
  2. Azərbaycanda ətraf mühit - 2023. Bakı, DSK, 2024. 140 s.
  3. Azərbaycanın Milli Atlası. Bakı: 2014, 448 s.
  4. Müseyibov M. A. Azərbaycan fiziki coğrafiyası “Maarif” nəşriyyatı, Bakı, 1998.
  5. Azərbaycanın konstruktiv coğrafiyası. I hissə. Bakı, “Elm” nəşriyyatı, 1996, 268 s.
  6. Azərbaycanın konstruktiv coğrafiyası. II hissə. Bakı, “Elm” nəşriyyatı, 1999, 246 s.
  7. Azərbaycanın konstruktiv coğrafiyası. III hissə. Bakı, “Elm” nəşriyyatı, 2000, 256 s.
  8. Əhmədzadə Ə.C., Həşimov A.C. Meliorasiya və su təsərrüfati. Ensiklopediya. Bakı, 2016. 647 s.
  9. Рустамов С.Г., Кашкай Р.М. Водные ресурсы Азербайджанской ССР., Баку, “Элм”, 1989, 184 с.
  10. Azərbaycan Respublikası. Coğrafi atlas. ETSN, Geodeziya və Kartoqrafiya üzrə Dövlət Agentliyi, BKF. Bakı, 2018. 208səh.
  11. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. I cild. Fiziki coğrafiya. Bakı, 2015, 530 s.
  12. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. II cild. İqtisadi, sosial və siyasi coğrafiya. Bakı, 2015, 327 s.
  13. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. III cild. Regional coğrafiya. Bakı, 2015, 400 s.
  14. Aran iqtisadi rayonunda demoqrafik inkişaf problemləri və əhalinin məskunlaşması. Baş red. Z.N.Eminov. Bakı, “Region Press” MMC, 2022, 350 s.
  15. Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H., Eminov Z.N. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğrafiyası. Bakı: Çıraq, 2010, 416 s.
Məqaləyə İstinad Formatları
APA 7TH EDITION
Eminov, N. (2025). ŞİRVAN-SALYAN İQTİSADİ RAYONUNDA SU EHTİYATLARINDAN İSTİFADƏ EDİLMƏSİNİN MÜASİR VƏZİYYƏTİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ, 131(2), 219-229. https://doi.org/10.64400/ndueej.057
VANCOUVER
Eminov N. ŞİRVAN-SALYAN İQTİSADİ RAYONUNDA SU EHTİYATLARINDAN İSTİFADƏ EDİLMƏSİNİN MÜASİR VƏZİYYƏTİ. NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ. 2025;131(2):219-229. https://doi.org/10.64400/ndueej.057
CHICAGO MANUAL OF STYLE
Eminov, Namin. "ŞİRVAN-SALYAN İQTİSADİ RAYONUNDA SU EHTİYATLARINDAN İSTİFADƏ EDİLMƏSİNİN MÜASİR VƏZİYYƏTİ." NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN ELMİ ƏSƏRLƏRİ 131, no. 2 (2025): 219-229. https://doi.org/10.64400/ndueej.057